منهاج النجاح فی ترجمة مفتاح الفلاح - شیخ بهایی - الصفحة ٥٦ - فصل ٥ در بيان اوقات و امكنه است و در آن يك تبصره است
فصل ٥ [در بيان اوقات و امكنه است و در آن يك تبصره است]
اوقات را در تأثير دعا و احوال داعى، دخلى بسزا است و اگر ابن الوقت و بالاتر از آن ابو الوقت شدهاى طوبى لك و حسن مآب. مطلقا شب را در ادعيه و اذكار و خلوت و فكر شأنى شايان است. ليل غيب است و انسان را به غيب و باطن مىكشاند و مىرساند.
بعضى از مشايخم از استادش حكايت كرد كه گفت: خداوند سبحان مىفرمايد:
الليل لى.
حق تعالى فرموده است: إِنَّ ناشِئَةَ اللَّيْلِ هِيَ أَشَدُّ وَطْئاً وَ أَقْوَمُ قِيلًا* إِنَّ لَكَ فِي النَّهارِ سَبْحاً طَوِيلًا (مزمل: ٧- ٨). روز بر اثر كسب معاش و تحصيل معاد و تزاول هر كس در حرفه و صنعت و شغلى كه دارد فراغ بال داشتن دشوار است مگر براى اوحدى از افراد كه مظهر اسم شريف يا من لا يشغله شأن عن شأن مىباشد كه ضابط جميع حضراتست و او را حضرتى از حضرتى باز نمىدارد به تحقيقى كه در فصّ اسحاقى «فصوص الحكم» به منصّه ظهور رسيده است. امّا شب هنگام انزواى از خلق و انقطاع از مشاغل روز است كه انسان را به خلوت و وحدت مىكشاند و خلوت و وحدت به توحّد مىرسانند، و تا انسان به توحّد نرسيده است به ادراكات عقلى و سير انفسى نائل نمىگردد كه تعلّق با تعقّل جمع نمىشود. و ما هر چه را كه ادراك مىكنيم از حيث احديّت وجودى خود ادراك مىكنيم نه با تفرّغ بال.