مشکاة الأنوار ت عطاردی - شیخ طبرسی - الصفحة ٢٣٤ - در عقل و صفات آن

باشد، سوم لذتى كه در آن حرام نباشد بدست آورد. خداوند به هر بنده‌اى كه عقل داده روزى از وى خواهد گرفت.

(١) ١٥. از حضرت رسول ٧ پرسيدند عقل چيست؟ فرمود: عمل به طاعت خداوند و كسانى كه از خدا اطاعت مى‌كنند آنها عقلاء هستند.

(٢) ١٦. رسول خدا ٦ فرمود: خداوند متعال عقل را از نورى كه در نزد خود مخفى داشته بود خلق كرد، هيچ رسولى و فرشته مقربى از آن اطلاع نداشت. علم را نفس، فهم را روح، زهد را سر، حياء را دو چشم، حكمت را زبان رأفت را همّت و رحمت را قلب آن قرار داد.

بعد او را به ده چيز پر كرد و آن‌ها را به منزله امعاء و احشاء آن قرار داد و تقويت كرد و آنها عبارتند از: يقين، ايمان، صدق، سكينه، اخلاص، رفق، عطيه، قناعت، تسليم و صبر. بعد فرمود: عقب برو، او عقب رفت. و بعد گفت: جلو بيا، او جلو آمد. بعد گفت: سخن بگو، او هم گفت:

حمد مخصوص خداوندى است كه ضدى ندارد و شبيه و همتائى براى او نيست و مثل و مانندى ندارد همه چيز در برابر عظمت او خاضع هستند و ذليل مى‌باشند، در اين هنگام خداوند متعال فرمود: سوگند به عزّت و جلال خودم خلقى را بهتر از تو نيافريدم و كسى را مطيع‌تر از تو خلق نكرده‌ام.

تو از همه مخلوقات نزد من عزيزترى، موحدين به تو شناخته مى‌شوند و من به تو عبادت مى‌شوم مردم به وسيله تو به من اميدوار مى‌شوند و از من چيزى مى‌خواهند و از من مى‌ترسند و به ثواب مى‌رسند و عقاب مى‌شوند، در اين هنگام عقل به سجده درافتاد و هزار سال در سجده بود.

خداوند متعال به عقل وحى فرستاد كه سر از سجده بردارد و بعد گفت:

هر چه بخواهى مى‌دهم و در باره هر كس شفاعت كنى قبول مى‌كنم عقل سرش را برداشت و گفت: بار خدايا من از تو سؤال مى‌كنم كه مرا شفيع قرار دهى در باره كسى كه مرا براى او خلق كردى. خداوند به فرشتگان فرمود: شما شهادت دهيد هر كس از عقل پيروى كند شفاعت او را قبول مى‌كنم.