مشکاة الأنوار ت عطاردی - شیخ طبرسی - الصفحة ٢٢٦ - در مكارم اخلاق
مردم از خداوند شكايت ندارد و از گرفتاريها شكوه نمىكند، گويد گفتم: معنى قناعت چيست؟ گفت: به آنچه از دنيا در دست او هست قناعت كند، و به اندك قناعت نمايد و از زيادى سپاسگزار باشد.
گفتم: تفسير رضا چيست؟ گفت: كسى كه راضى است به سيد خود غضب نمىكند، اگر دنيا به او روى آورد راضى است و اگر پشت كند باز هم راضى مىباشد و از اعمال كم خود راضى نمىباشد. گفتم: تفسير زهد چيست؟
گفت: زاهد دوست دارد آنچه را كه خالق او دوست دارد و دشمن مىدارد آنچه را كه خالق او دشمن مىدارد، از حلال دنيا دورى مىكند و گرد حرام آن نمىرود در حلال دنيا حساب هست همان طور كه در حرام آن عقاب مىباشد به همه مسلمانان رحم مىكند همان گونه كه بر خود رحم مىكند از پرخورى دورى مىكند، همان طور كه مردم از بوى مردار فرار مىكنند، از زينت دنيا و آرايش او دور مىماند، همان طور كه از آتش فرار مىنمايد، آرزوهاى خود را كوتاه مىكند و مرگش را مقابل خود مىنگرد.
گفتم: اى جبرئيل اخلاص چيست؟ گفت: مخلص كسى است كه از مردم چيزى سؤال نمىكند تا آنكه بيابد و هر گاه يافت راضى مىگردد و اگر چيزى در نزد او ماند در راه خدا مىدهد زيرا هر كس از مخلوقات سؤال نكند به عبوديت اقرار كرده است هر گاه بيابد و راضى شود از خداوند هم راضى مىگردد و خداوند هم از او راضى هست و هر گاه چيزى بخشيد به خدا اطمينان دارد.
رسول اكرم فرمود: گفتم تفسير يقين چيست؟ گفت: كسى كه يقين دارد براى خداوند كار مىكند مانند اينكه او را مىنگرد و اگر خدا را مشاهده نمىكند خداوند او را مىنگرد و به يقين مىداند كه آنچه به او مىرسد مقدرش هست و تقدير خطا نمىكند، و اگر چيزى به او اصابت نكرد باز هم مقدر است و اينها از شاخههاى توكل هستند و از پلههاى زهد مىباشند.
(١) ١١. امام صادق ٧ فرمود: چند چيز براى مردم سودمند هستند. قبل از ديگران خود عيبش را بداند، احتياجات خود را مخفى بدارد و مردم را نصيحت