ما معتقد بوديم كه در داخل مملكت بايد خارج از فرم بروكراتيك عمل كرد، اما آقاى مهندس بازرگان عجيب تكيه داشتند روى اينكه همه كارها بايد توى كانال بروكراتيك پيش برود. به همين دليل، ما خيلى ضربه خورديم ... ما معتقديم كه اين ملت، امروز به كارهاى بنيادى و ضربتى احتياج دارد.[١] نتيجه آنكه، قطب‌بندى سياسى در دوران نخستين، به سمت تمركز بر نيروها و نهادهاى سياسى پيش رفت. چالش‌هاى ناشى از تقابل نگرش‌هاى مذكور در طول دولت انتقالى، تا روز پس از تسخير سفارت آمريكا در ١٣ آبان ٥٨ ادامه داشت. بدين‌ترتيب با پايان يافتن اين مسئله و محوريت يافتن تفكر انقلابى در مديريت كشور، دولت موقت از قدرت كناره‌گيرى نمود.

درحقيقت آخرين حادثه قبل از كناره‌گيرى دولت انتقالى، تسخير سفارت آمريكا بود كه از آن به «انقلاب دوم» ياد مى‌شود. آمريكا با از دست دادن پايگاه‌هاى رسمى خود تنها از طريق سفارت‌خانه مى‌توانست بر انقلاب نظارت كند و اين سببِ تبديل شدن آنجا به مركز جاسوسى شد. پس از آن نيز سفارت آمريكا به دست دانشجويان تسخير گرديد.

آمريكا براى خروج از اين بن‌بست عمليات طبس را در ارديبهشت ١٣٥٩ تدارك ديد، اما در عمل ناكام ماند. بدين‌ترتيب، تهديدهاى آمريكا براى حمله به ايران آغاز شد؛ حركتى كه راهپيمايى ضدآمريكايى مردم را درپى داشت. پيام امام خمينى (قدس سره) و همچنين فتواى ايشان مبنى بر ضرورت يادگيرى استفاده از سلاح براى افراد بيست سال به بالا و تشكيل ارتش بيست ميليونى براى آمادگى درصورت حمله آمريكا، براى مقابله با اين تهديد نيز تأثير بسزايى داشت.[٢] بى‌ترديد شعار «آمريكا هيچ غلطى نمى‌تواند بكند»، قدرت نوظهور جمهورى اسلامى ايران را در ابعاد جديدى نماياند. سرانجام قطع رابطه سياسى ايران و آمريكا از سال ٥٨ به بعد

[١]. واحد فرهنگى بنياد شهيد بهشتى، اسطوره‌اى بر جاودانگى، ص ١٠٣٨.

[٢]. موسوى خمينى، صحيفه امام، ج ١٥، ص ٣٨٦.