در مكتب اهل بيت - معاونت امور فرهنگى مجمع جهاني اهل بيت - الصفحة ٥٤ - نقد دلايل حديثى
و آخرين دستور حضرت، همان دستور به افطار بوده است؛ چون مسلم به سند خود از زهرى روايت مى كند كه گفت:
«افطار كردن، آخرين دستور بود و در ميان دستورات پيامبر (ص) به آخرين دستور عمل مى شود».[١]
و نيزبه سند خود از ابن شهاب روايت مى كند كه گفت:
«از دستور جديدش تبعيّت مى كردند و آن را به عنوان ناسخ محكم مى دانستند».[٢]
همه اين مطالب در مورد مرحله اوّل از بحث؛ يعنى «فقه المسأله» بود كه در پرتو احاديث نبوى، بيان شد و بر فرض اين كه تعارض بين اين دو دسته از روايات، به قوّت خود باقى باشد و بر فرض اين كه روايات منع «روزه در سفر» بر روايت «جواز روزه در سفر» ترجيحى نداشته باشند، آنگاه وارد مرحله دوّم از بحث خواهيم شد كه عبارت است از: «تساقط هر دو دسته از روايات و عدم استدلال به آنها و رجوع به قرآن كريم» و آن هم روشن شد كه آيه صوم، هم ظهور در منع از «روزه ماه رمضان در مسافرت» دارد؛ چون دليل طرفداران نظريّه: «جواز روزه مسافر» همان تأويل است كه در آيه، كلمه مقدّرى را محذوف مى دانند و حال آن كه اصل، عدم تأويل و عدم تقدير است و تا وقتى كه آيه اى بدون تأويل بر حكمى دلالت
[١] - صحيح مسلم با شرح نووى: ٧/ ٢٣١.
[٢] - صحيح مسلم با شرح نووى: ٧/ ٢٣١