پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٢٠٣ - فشار بر مسلمانان

مى‌آمد. رسول اكرم صلّى اللّه عليه و اله و سلم زمانى كه على عليه السّلام براى نبرد با يكى از پهلوانان نامى عرب به نام عمرو بن عبدود به ميدان رفت و مسلمانان از حضور در ميدان نبرد در برابر او خوددارى كردند، درباره او فرمود:

«برز الأيمان كله الى الشرك كله»؛[١]

تمام ايمان در برابر تمام كفر قرار گرفته است.

و بدين‌ترتيب موضع‌گيرى على عليه السّلام را در برابر عمرو ستود. با اين‌كه يهوديان بنى قريظه با رسول خدا صلّى اللّه عليه و اله و سلم پيمان‌نامه امضا كرده بودند تا در جنگى بر ضد مسلمانان شركت نكنند؛ ولى مشركان كوشيدند از آنان كمك بخواهند.

پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و اله و سلم مطمئن شد كه يهوديان تصميم شركت در جنگ و گشودن جبهه‌اى داخلى بر ضد مسلمانان دارند، ازاين‌رو، سعد بن معاذ و سعد بن عباده را براى كسب خبر نزد آنان فرستاد و آن دو در بازگشت اين خبر را مورد تأييد قرار دادند و رسول خدا صلّى اللّه عليه و اله و سلم تكبيرگويان فرمود: اللّه اكبر، اى مسلمانان! شما را به فتح و پيروزى مژده باد.[٢]

فشار بر مسلمانان‌

مسلمانان در اثناى محاصره، فشارهاى متعددى متحمّل شدند، مثل:

١. كمبود مواد غذايى، به‌گونه‌اى كه مسلمانان در آستانه قحطى و گرسنگى قرار گرفتند.[٣]

٢. شرايط دشوار جوّى و هواى سرد شب‌هاى دراز زمستانى.

[١] . بحار الأنوار ٢٠/ ٢١٥؛ شرح نهج البلاغه ١٣/ ٢٨٣ و ١٤/ ٢٩١- ٢٩٢ و ١٩/ ٦٣- ٦٤؛ سيره نبوى ٣/ ٢٨١؛ مستدرك ٣/ ٣٢.

[٢] . مغازى ١/ ٤٥٦؛ بحار الأنوار ٢٠/ ٢٢٢.

[٣] . مغازى ٢/ ٤٥٦، ٤٧٥، ٤٨٩.