پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ١٥٩ - ٢ بناى مسجد

مى‌فرمود: «مسير ناقه را بازكنيد، زيرا مأموريت دارد». سرانجام ناقه در قطعه زمينى مربوط به دو كودك يتيم از بنى نجّار مقابل خانه ابو ايّوب انصارى، زانو به زمين زد. همسر ابو ايّوب به‌سرعت بار سفر حضرت را به خانه خود برد و رسول خدا صلّى اللّه عليه و اله و سلم تا زمانى كه بناى مسجد نبوى و خانه خود را به پايان رساند، در خانه آن‌ها سكونت گزيد.[١]

پيامبر صلّى اللّه عليه و اله و سلم نام يثرب را به (طيبه)[٢] تغيير داد و هجرت آن بزرگوار به اين شهر، مبدأ تاريخ اسلام به‌شمار آمد.[٣]

٢. بناى مسجد

رسول خدا صلّى اللّه عليه و اله و سلم مسلمانان را از دايره تربيت فردى فراتر برد. با رسيدن آن حضرت به مدينه در جهت تشكيل دولتى كه قوانين الهى و آيين با گذشت اسلام بر آن حاكم باشد، به برنامه‌ريزى پرداخت تا از اين راه به ايجاد تمدنى اسلامى همت گمارد و پس از آن، بشريّت را شامل گردد.

وجود نظام قبيله‌اى حاكم بر ارتباطات جامعه جزيرة العرب يكى از مهمترين موانع تأسيس دولت اسلامى تلقى مى‌شد، چنان‌كه براى بهبود ضعف مسلمانان نيز ناگزير مى‌بايست چاره‌اى اساسى انديشيد و در اين راستا بناى مسجد نقطه آغازى محسوب مى‌شد تا محلى براى مسئوليت‌هاى متعدد و مركز و پايگاهى براى قدرت مركزى جهت اداره امور دولت به‌شمار آيد. بدين سان، زمين زيربناى آن مشخص شد و مسلمانان با تلاش و شور و اشتياق به طور جدّى دست به كار بناى مسجد و تهيه مصالح و لوازم آن گرديدند. رسول‌

[١] . به سيره نبوى ١/ ٤٩٤ مراجعه شود.

[٢] . مقدمه ابن خلدون ٢٨٣ و تاج العروس ٢/ ٨٥.

[٣] . بحار الأنوار ١٩/ ١١٢؛ سيره نبوى ١/ ٤٩٦.