وحى كرديم، تو پيش از اين نمى‌دانستى كتاب و ايمان چيست؟ ولى ما آن را نورى قرار داديم كه به وسيله آن هركس از بندگان خويش را بخواهيم هدايت مى‌كنيم و تو مسلّما به سوى راه راست هدايت مى‌كنى.[١]

كسانى كه پيش از بعثت تا زمان وفات رسول خدا صلّى اللّه عليه و اله و سلم با آن بزرگوار معاصر بوده‌اند، تصويرى صحيح و روشن، از وجود مقدس پيامبر براى ما ارائه نداده‌اند. شايد در اين زمينه ديرينه‌ترين و صحيح‌ترين عبارات، سخنان دست پرورده رسول خدا صلّى اللّه عليه و اله و سلم و پسرعمو و وصىّ او امير مؤمنان على بن ابى طالب عليه السّلام باشد كه به امانت‌دارى در نقل مطالب براى به‌تصويركشيدن شخصيّت بى‌نظير پيامبر مقرون است. مردى كه قبل از بعثت از وى جدا نبود و در طول زندگى‌اش، در كنار او زيست، و اين‌گونه از رسول اكرم صلّى اللّه عليه و اله و سلم سخن مى‌گويد:

از همان زمانى كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و اله و سلم را از شير گرفتند، خداوند يكى از بزرگ‌ترين فرشتگانش را مأمور ساخت تا شب و روز وى را به پيمودن راه راست و مجد و بزرگوارى و درستى و اخلاق نكو، وادارد. من، همانند بچه‌شترى كه مادر خود را دنبال مى‌كند در پى او روان بودم و او هرروز نكته‌اى تازه از اخلاق نيكش برايم بيان مى‌داشت و مرا فرمان مى‌داد تا به او اقتدا كنم. وى مدتى از سال مجاور غار حرا مى‌شد، تنها من او را مشاهده مى‌كردم و كسى جز من او را نمى‌ديد.[٢]

گفته فوق مطابق اين فرموده خداى متعال است كه‌ وَ إِنَّكَ لَعَلى‌ خُلُقٍ عَظِيمٍ‌[٣]

اخلاق، صفتى درونى است كه در جان آدمى ريشه دارد و در مدت چند

[١] . وَ ما كانَ لِبَشَرٍ أَنْ يُكَلِّمَهُ اللَّهُ إِلَّا وَحْياً أَوْ مِنْ وَراءِ حِجابٍ أَوْ يُرْسِلَ رَسُولًا فَيُوحِيَ بِإِذْنِهِ ما يَشاءُ إِنَّهُ عَلِيٌّ حَكِيمٌ* وَ كَذلِكَ أَوْحَيْنا إِلَيْكَ رُوحاً مِنْ أَمْرِنا ما كُنْتَ تَدْرِي مَا الْكِتابُ وَ لَا الْإِيمانُ وَ لكِنْ جَعَلْناهُ نُوراً نَهْدِي بِهِ مَنْ نَشاءُ مِنْ عِبادِنا وَ إِنَّكَ لَتَهْدِي إِلى‌ صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ شورى/ ٥٢- ٥١.

[٢] . نهج البلاغة، خطبه قاصعه/ ٢٩٢.

[٣] . قلم/ ٤.