پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٨١ - ٤ جنگ فجار

شركت جسته‌اند.

روايت شده هيچ‌يك از بنى هاشم در آن نبردها شركت نكردند و ابو طالب عليه السّلام در اين خصوص اظهار داشت: اين جنگ‌ها، جز ستم و تجاوز و قطع رابطه خويشاوندى و حرمت‌شكنى ماه حرام نتيجه ديگرى ندارد. ازاين رو، من و هيچ‌يك از خاندانم در آن‌ها حضور نخواهيم يافت‌[١] و بدين ترتيب، از شركت هريك از خاندان خويش در اين نبردها جلوگيرى به عمل آورد. عبد اللّه بن جدعان و حرب بن اميّه- كه در آن زمان رياست قريش و كنانه را برعهده داشتند- از جنگ كناره‌گيرى كرده و اظهار داشتند: ما در ماجرايى كه بنى هاشم در آن حضور نداشته باشند، حاضر نخواهيم شد.[٢]

دوم: روايات، پيرامون نقشى كه پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و اله و سلم در اين جنگ داشته، به اختلاف سخن گفته‌اند. برخى بيان داشته‌اند: پيامبر در اين جنگ‌ها تير در اختيار عموهايش مى‌نهاد تا به تيراندازى دشمنانشان پاسخ دهند و از اموال و كالاهاى عموهايش نگهدارى مى‌كرد.[٣] بعضى آورده‌اند: حضرت در آن جنگ به پرتاب چند تير پرداخت‌[٤] و دسته‌اى ديگر مى‌گويند: وى با اين‌كه نوجوان بود[٥] ابو براء، نيزه‌انداز [معروف عرب‌] را به وسيله نيزه از پا درآورد.[٦] البته ما دقيقا آگاهى نداريم آيا اعراب در آن زمان به نوجوانان اجازه حضور در نبرد و جنگ مى‌دادند يا خير؟[٧]

[١] . تاريخ يعقوبى ٢/ ١٥.

[٢] . همان

[٣] . به موسوعة التاريخ الاسلامى ١/ ٣٠٤ مراجعه شود.

[٤] . سيره نبوى زينى دحلان ١/ ٢٥١.

[٥] . تاريخ يعقوبى ٢/ ١٦.

[٦] . سيره حلبى ١/ ١٢٧.

[٧] . الصحيح فى السيرة ١/ ٩٥.