پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٢٥ - پيشگفتار شيوه قرآن در ارائه و پژوهش تاريخ و سيره

و با درخواست استمرار هدايت و فروآمدن رحمت الهى، آن‌چه را در پى دست‌يابى به آن است از ذات مقدسش جويا مى‌شود.

اين‌گونه عمل، موضعگيرى صحيحى تلقى مى‌شود كه نمودارى از پختگى و تعامل منطقى با آيات به شمار مى‌آيد، زيرا انسان عاقل در توجيه و تجزيه و تحليل، شتابزده عمل نمى‌كند.

از اين‌رو، به معناى اين فرموده خداى متعال در آغاز سوره مبارك هود پى مى‌بريم كه فرمود:

الر* اين كتابى است كه آياتش استحكام يافته، سپس تشريح شده و از نزد خداوند حكيم و آگاه نازل گرديده است.[١]

اين تشريح و توضيح، پس از استحكام آيات و تعيين آيات ام الكتاب، كه اساس و پايه و خطوطى ثابت به شمار مى‌آيند، عملى خواهد بود؛ چنان‌كه آيه ٧ سوره آل عمران‌[٢] به وضوح از آن سخن به ميان آورده و آيه ٣٩ سوره رعد نيز بر همين مطلب تأكيد دارد؛ آن‌جا كه مى‌فرمايد:

خداوند هرچه را بخواهد محو، و هرچه را اراده نمايد اثبات مى‌كند و ام الكتاب (لوح محفوظ) نزد اوست‌[٣]

بنابراين، آن‌چه در معرض محو و تغيير قرار نمى‌گيرد، همان ام الكتاب است و غير از آن هرچه هست به تبعيّت از دگرگونى اوضاع و حالات و ضرورت‌ها، دستخوش محو و نابودى و تغيير و تبديل خواهد شد.

اين آيات شريف در جهت ترسيم برنامه كلى كه قرآن كريم در برخورد با

[١] . الر* كِتابٌ أُحْكِمَتْ آياتُهُ ثُمَّ فُصِّلَتْ مِنْ لَدُنْ حَكِيمٍ خَبِيرٍ هود/ ١.

[٢] . مِنْهُ آياتٌ مُحْكَماتٌ هُنَّ أُمُّ الْكِتابِ آل عمران/ ٧.

[٣] . يَمْحُوا اللَّهُ ما يَشاءُ وَ يُثْبِتُ وَ عِنْدَهُ أُمُّ الْكِتابِ.