امام سجاد در شش گفتار - درى نجف آبادى، قربانعلى - الصفحة ٢٢٩ - حق الله، ريشه تمامى حقوق

پاسدار حقوق وحدود الهى. مفهوم مسئوليت انسان و تكليف مدارى او نيز چيزى‌جز وظايف، تكليف و حقوق مربوط به او و بر عهده او نيست. اين حقوق عظيم الهى و فطرى و انسانى است كه درطول تاريخ بشريت همواره چراغ راه بوده و همواره دزدان راه اين حقوق را چپاول كرده اند. امام (ع) براى احياى اين حقوق بپاخاسته و اين رساله را براى بيان اين جايگاه رفيع و اين رسالت عظيم بيان فرموده است.

حقوق و ويژگى هاى آن، نشان دهنده انسجام درونى دستگاه ونظام حقوق اسلام، هدف‌مند بودن و ارتباط ارگانيك حقوق الهى با حقوق طبيعى و فطرى، تركيب حقوق با اخلاق و دستورات اجتماعى، تربيت اخلاقى و معنوى انسان ها و ضمانت اجرايى حقوق، تركيب حقوق وصفى با حقوق فطرى و الهى، رابطه تشريع با تكوين و حقوق وصفى و قراردادى با حقوق اساسى و الهى، جامع نگرى و جامع گرايى، فراگيرى تمامى شئون، رابطه حقوق با تكليف و وظايف است و در تمامى ابعاد زندگانى سارى و جارى است.

در تمامى اين ابعاد و مسئوليت‌ها و تكاليف، وجود نورانى امام سجاد (ع)، الگو براى همه انسان ها است و بهتر از او كسى جز اجداد طاهرين او و وجود مبارك اميرالمومنين (ع) وفاطمه اطهر (س) ورسول اكرم (ص) نخواهند بود و آن بزرگوار نيز در سايه عبوديت و بندگى و عشق و اشك سجده و ارتباط با خداوند متعال و دعا و توسل و مانند آن، چراغ راه و راهيان و صراط مستقيم و الگوى همه عصرها و نسل ها و تلاش براى عبور حكيمانه است كه بايد توجه شود و موضوعات، با حساسيت پي‌گيرى شود.

روشن است كه حقوق، اخلاق و دين و اسلام در جهت تعالى و تعامل انسان ها و جامعه بشرى و تضمين كننده سعادت همه جانبه اوست و دستورات و تكليف‌