امام سجاد در شش گفتار - درى نجف آبادى، قربانعلى - الصفحة ٢١٥ - نگاهى به ويژگى حقوق اسلامى
شرايع الهى بر عقل و عدل و حكمت و كرامت و مسئوليت انسان ها استوار است.
موضوع بسيار ظريف، حساس و مهمى كه در اينجا بايد مطرح شود آن است كه دو ديدگاه درباره انسان وجود دارد:
١- ديدگاه اسلام: انسان، موجودى مسئول و متأله است؛ كمال او در عبوديت است؛ انسان اصالت و محوريت ندارد و در مسير كمال است؛ كمال او در بندگى است؛ مستقل بالذات نيست؛ عبد است و عبوديت، رمز جاودانگى است؛ در سايه عبوديت، هويت واقعى خود را تحصيل مى كند و به دار امن و قرار نائل مى شود.
٢- ديدگاههاى غربى، اومانيزم و افكار و انديشه هاى عصر حاضر در غرب: انسان خود، مدار همه چيز است. بر اساس اين ديدگاه، اصالت با انسان و افكار اوست؛ محور و كانون همه چيز است؛ قانونگذارى و آزادى، اصالت فرد، دموكراسى، نفع پرستى و اصالت لذت به انسان مربوط مى شود؛ انسان بريده از خداوند مطرح مى شود؛ در اسلام اصالت و كرامت و ارزش انسان در بندگى و اطاعت از خداوند است؛ حيات او در رفتار اوست و شخصيتش در قرب الى الله تعريف مى شود.
در هر صورت، اين دو نوع نگاه و بينش و نگرش در جعل قوانين و مقررات و تكاليف نيز تأثير اهداف قانونگذارى را نشان مى دهد. قانون با چه هدفى و چگونه جعل مى شود و هر يك لوازم و تبعات و آثار و نتايج خود را دارد. آيا هدف تربيت و تهذيب انسان ها است يا صرفاً برقرارى نظم و روابط اجتماعى بر اساس آراى اقليت و اكثريت و سود و نفع احزاب و گروه ها و اصالت نفع و