امام سجاد در شش گفتار - درى نجف آبادى، قربانعلى - الصفحة ١٨٢ - ٥ عافيت همه جانبه؛
هاى جسمى و روحى و گرفتارى هاى دنيوى و اخروى و سلامت است كه تمامى مراحل و منازل حيات را شامل مى شود.
در دعاى شريف آمده است:
«اللّهُمّ انّى اسْئَلُكَ الْعَفْوَ وَالْعافِيَةَ وَ الْمُعافاةَ فِى الدّنْيا وَ الْاخِرَةِ».[١]
عفو به معناى محو و آمرزش گناهان و لغزش هاست و در آيات قرآن كريم مكرر آمده و صفت عفوّ صيغه مبالغه است و به ذات اقدس احديت مربوط مى شود و عافيت از بيمارى ها و بلايا و گرفتارى ها و سلامت از انواع بيمارى ها و امراض است.
«عافاهُ الله و أَعْفَاه أَي وهَب له العافية من العِلَل و البَلايا، و اما معافاة»
به معناى عافيت دو جانبه و دو طرفه از مردم به ديگران است. يعنى انسان از شر ديگران در امان باشد و ديگران نيز از شر انسان در امان باشند.[٢]
«و المعافاة أن يعافيك الله من الناس و يعافيهم منك أى يغنيك عنهم».[٣]
معافات به اين است كه خداوند ما را از ديگران بى نياز فرمايد و ديگران را نيز از ما بى نياز، و اذيت و آزار ايشان را از ما سلب نمايد. معافاة از باب مفاعله و به معنى عفو از مردم و عفو مردم از انسان است. در هنگام دعا در حق ديگران مى گوييم: عافاكم الله يا عافاه الله؛ يعنى خداوند به شما و يا به او عافيت و شفا عنايت فرمايد و يا سلامت كرامت كند.
در هر صورت در اين كلمه شريفه كه از واژه عفو گرفته شده، مفهوم بسيار بلند و ارزشمند عفو، سلامت، شفا، دورى از بيمارى ها و بلايا، صحت و عافيت در تمامى زوايا و ابعاد زندگى، سلامت دين و دنيا و آخرت نهفته است.
[١] . محمد بن يعقوب كلينى، پيشين، ج ٤، ص ٤٣١.
[٢] . محمد بن مكرم بن منظور، لسان العرب، ج ١٥، ص ٧٢.
[٣] . سيد مرتضى حسينى، تاج العروس من جواهر القاموس، ج ١٩، ص ٦٨٩.