تفسير التبيان
(١)
٣ ص
(٢)
٣ ص
(٣)
٣ ص
(٤)
٦ ص
(٥)
١٠ ص
(٦)
١٤ ص
(٧)
١٦ ص
(٨)
١٨ ص
(٩)
٢٢ ص
(١٠)
٢٥ ص
(١١)
٢٧ ص
(١٢)
٣٠ ص
(١٣)
٣٤ ص
(١٤)
٣٦ ص
(١٥)
٣٨ ص
(١٦)
٤١ ص
(١٧)
٤٤ ص
(١٨)
٤٧ ص
(١٩)
٥٢ ص
(٢٠)
٥٢ ص
(٢١)
٥٥ ص
(٢٢)
٥٩ ص
(٢٣)
٦٤ ص
(٢٤)
٦٦ ص
(٢٥)
٦٩ ص
(٢٦)
٧٣ ص
(٢٧)
٧٧ ص
(٢٨)
٨٠ ص
(٢٩)
٨٣ ص
(٣٠)
٨٥ ص
(٣١)
٨٧ ص
(٣٢)
٩٠ ص
(٣٣)
٩٢ ص
(٣٤)
٩٤ ص
(٣٥)
٩٦ ص
(٣٦)
٩٩ ص
(٣٧)
١٠٣ ص
(٣٨)
١٠٣ ص
(٣٩)
١٠٦ ص
(٤٠)
١٠٩ ص
(٤١)
١١٤ ص
(٤٢)
١١٧ ص
(٤٣)
١٢١ ص
(٤٤)
١٢٤ ص
(٤٥)
١٢٦ ص
(٤٦)
١٢٩ ص
(٤٧)
١٣٤ ص
(٤٨)
١٣٧ ص
(٤٩)
١٤٠ ص
(٥٠)
١٤٠ ص
(٥١)
١٤٤ ص
(٥٢)
١٤٧ ص
(٥٣)
١٥٣ ص
(٥٤)
١٥٦ ص
(٥٥)
١٦٠ ص
(٥٦)
١٦٤ ص
(٥٧)
١٦٧ ص
(٥٨)
١٧٠ ص
(٥٩)
١٧٢ ص
(٦٠)
١٧٤ ص
(٦١)
١٧٩ ص
(٦٢)
١٧٩ ص
(٦٣)
١٨٢ ص
(٦٤)
١٨٤ ص
(٦٥)
١٨٧ ص
(٦٦)
١٩٠ ص
(٦٧)
١٩٢ ص
(٦٨)
١٩٤ ص
(٦٩)
١٩٧ ص
(٧٠)
٢٠١ ص
(٧١)
٢٠٣ ص
(٧٢)
٢٠٥ ص
(٧٣)
٢١١ ص
(٧٤)
٢١٣ ص
(٧٥)
٢١٥ ص
(٧٦)
٢١٧ ص
(٧٧)
٢١٨ ص
(٧٨)
٢٢١ ص
(٧٩)
٢٢٣ ص
(٨٠)
٢٢٣ ص
(٨١)
٢٢٥ ص
(٨٢)
٢٢٧ ص
(٨٣)
٢٢٨ ص
(٨٤)
٢٣٠ ص
(٨٥)
٢٣٣ ص
(٨٦)
٢٣٦ ص
(٨٧)
٢٣٧ ص
(٨٨)
٢٤١ ص
(٨٩)
٢٤٤ ص
(٩٠)
٢٤٤ ص
(٩١)
٢٤٨ ص
(٩٢)
٢٥١ ص
(٩٣)
٢٥٣ ص
(٩٤)
٢٥٦ ص
(٩٥)
٢٦٠ ص
(٩٦)
٢٦٢ ص
(٩٧)
٢٦٦ ص
(٩٨)
٢٦٦ ص
(٩٩)
٢٦٨ ص
(١٠٠)
٢٧٢ ص
(١٠١)
٢٧٥ ص
(١٠٢)
٢٧٩ ص
(١٠٣)
٢٨٢ ص
(١٠٤)
٢٨٤ ص
(١٠٥)
٢٨٨ ص
(١٠٦)
٢٨٨ ص
(١٠٧)
٢٩٢ ص
(١٠٨)
٢٩٤ ص
(١٠٩)
٢٩٧ ص
(١١٠)
٣٠١ ص
(١١١)
٣٠٤ ص
(١١٢)
٣٠٦ ص
(١١٣)
٣٠٩ ص
(١١٤)
٣١٢ ص
(١١٥)
٣١٢ ص
(١١٦)
٣١٦ ص
(١١٧)
٣١٩ ص
(١١٨)
٣٢٣ ص
(١١٩)
٣٣٠ ص
(١٢٠)
٣٣٢ ص
(١٢١)
٣٣٩ ص
(١٢٢)
٣٣٩ ص
(١٢٣)
٣٤٢ ص
(١٢٤)
٣٤٧ ص
(١٢٥)
٣٥٤ ص
(١٢٦)
٣٥٦ ص
(١٢٧)
٣٥٦ ص
(١٢٨)
٣٥٨ ص
(١٢٩)
٣٦١ ص
(١٣٠)
٣٦٢ ص
(١٣١)
٣٦٥ ص
(١٣٢)
٣٦٧ ص
(١٣٣)
٣٧٠ ص
(١٣٤)
٣٧٢ ص
(١٣٥)
٣٧٥ ص
(١٣٦)
٣٧٨ ص
(١٣٧)
٣٧٨ ص
(١٣٨)
٣٨٢ ص
(١٣٩)
٣٨٦ ص
(١٤٠)
٣٨٩ ص
(١٤١)
٣٩١ ص
(١٤٢)
٣٩٣ ص
(١٤٣)
٣٩٧ ص
(١٤٤)
٤٠١ ص
(١٤٥)
٤٠١ ص
(١٤٦)
٤٠٣ ص
(١٤٧)
٤٠٥ ص
(١٤٨)
٤٠٦ ص
(١٤٩)
٤١٠ ص
(١٥٠)
٤١٢ ص
(١٥١)
٤١٦ ص
(١٥٢)
٤٢٠ ص
(١٥٣)
٤٢٠ ص
(١٥٤)
٤٢٤ ص
(١٥٥)
٤٢٧ ص
(١٥٦)
٤٢٩ ص
(١٥٧)
٤٣١ ص
(١٥٨)
٤٣٤ ص
(١٥٩)
٤٣٧ ص
(١٦٠)
٤٤٠ ص
(١٦١)
٤٤٢ ص
(١٦٢)
٤٤٢ ص
(١٦٣)
٤٤٤ ص
(١٦٤)
٤٤٧ ص
(١٦٥)
٤٤٩ ص
(١٦٦)
٤٥١ ص
(١٦٧)
٤٥٤ ص
(١٦٨)
٤٥٨ ص
(١٦٩)
٤٥٩ ص
(١٧٠)
٤٦٢ ص
(١٧١)
٤٦٢ ص
(١٧٢)
٤٦٧ ص
(١٧٣)
٤٧٠ ص
(١٧٤)
٤٧٢ ص
(١٧٥)
٤٧٥ ص
(١٧٦)
٤٧٨ ص
(١٧٧)
٤٨٠ ص
(١٧٨)
٤٨٣ ص
(١٧٩)
٤٨٧ ص
(١٨٠)
٤٨٧ ص
(١٨١)
٤٩١ ص
(١٨٢)
٤٩٤ ص
(١٨٣)
٤٩٨ ص
(١٨٤)
٥٠١ ص
(١٨٥)
٥٠٤ ص
(١٨٦)
٥٠٦ ص
(١٨٧)
٥١٠ ص
(١٨٨)
٥١٥ ص
(١٨٩)
٥١٧ ص
(١٩٠)
٥١٧ ص
(١٩١)
٥٢٠ ص
(١٩٢)
٥٢٣ ص
(١٩٣)
٥٢٧ ص
(١٩٤)
٥٣١ ص
(١٩٥)
٥٣٥ ص
(١٩٦)
٥٣٩ ص
(١٩٧)
٥٣٩ ص
(١٩٨)
٥٤٥ ص
(١٩٩)
٥٥٠ ص
(٢٠٠)
٥٥٣ ص
(٢٠١)
٥٥٥ ص
(٢٠٢)
٥٥٨ ص
(٢٠٣)
٥٥٨ ص
(٢٠٤)
٥٦١ ص
(٢٠٥)
٥٦٧ ص
(٢٠٦)
٥٦٩ ص
(٢٠٧)
٥٧٢ ص
(٢٠٨)
٥٧٥ ص
(٢٠٩)
٥٧٥ ص
(٢١٠)
٥٧٧ ص
(٢١١)
٥٧٨ ص
(٢١٢)
٥٨١ ص
(٢١٣)
٥٨٢ ص
(٢١٤)
٥٨٣ ص
(٢١٥)
٥٨٦ ص
(٢١٦)
٥٩٠ ص
(٢١٧)
٥٩٠ ص
(٢١٨)
٥٩٢ ص
(٢١٩)
٥٩٥ ص
 
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص
٣٧٨ ص
٣٧٩ ص
٣٨٠ ص
٣٨١ ص
٣٨٢ ص
٣٨٣ ص
٣٨٤ ص
٣٨٥ ص
٣٨٦ ص
٣٨٧ ص
٣٨٨ ص
٣٨٩ ص
٣٩٠ ص
٣٩١ ص
٣٩٢ ص
٣٩٣ ص
٣٩٤ ص
٣٩٥ ص
٣٩٦ ص
٣٩٧ ص
٣٩٨ ص
٣٩٩ ص
٤٠٠ ص
٤٠١ ص
٤٠٢ ص
٤٠٣ ص
٤٠٤ ص
٤٠٥ ص
٤٠٦ ص
٤٠٧ ص
٤٠٨ ص
٤٠٩ ص
٤١٠ ص
٤١١ ص
٤١٢ ص
٤١٣ ص
٤١٤ ص
٤١٥ ص
٤١٦ ص
٤١٧ ص
٤١٨ ص
٤١٩ ص
٤٢٠ ص
٤٢١ ص
٤٢٢ ص
٤٢٣ ص
٤٢٤ ص
٤٢٥ ص
٤٢٦ ص
٤٢٧ ص
٤٢٨ ص
٤٢٩ ص
٤٣٠ ص
٤٣١ ص
٤٣٢ ص
٤٣٣ ص
٤٣٤ ص
٤٣٥ ص
٤٣٦ ص
٤٣٧ ص
٤٣٨ ص
٤٣٩ ص
٤٤٠ ص
٤٤١ ص
٤٤٢ ص
٤٤٣ ص
٤٤٤ ص
٤٤٥ ص
٤٤٦ ص
٤٤٧ ص
٤٤٨ ص
٤٤٩ ص
٤٥٠ ص
٤٥١ ص
٤٥٢ ص
٤٥٣ ص
٤٥٤ ص
٤٥٥ ص
٤٥٦ ص
٤٥٧ ص
٤٥٨ ص
٤٥٩ ص
٤٦٠ ص
٤٦١ ص
٤٦٢ ص
٤٦٣ ص
٤٦٤ ص
٤٦٥ ص
٤٦٦ ص
٤٦٧ ص
٤٦٨ ص
٤٦٩ ص
٤٧٠ ص
٤٧١ ص
٤٧٢ ص
٤٧٣ ص
٤٧٤ ص
٤٧٥ ص
٤٧٦ ص
٤٧٧ ص
٤٧٨ ص
٤٧٩ ص
٤٨٠ ص
٤٨١ ص
٤٨٢ ص
٤٨٣ ص
٤٨٤ ص
٤٨٥ ص
٤٨٦ ص
٤٨٧ ص
٤٨٨ ص
٤٨٩ ص
٤٩٠ ص
٤٩١ ص
٤٩٢ ص
٤٩٣ ص
٤٩٤ ص
٤٩٥ ص
٤٩٦ ص
٤٩٧ ص
٤٩٨ ص
٤٩٩ ص
٥٠٠ ص
٥٠١ ص
٥٠٢ ص
٥٠٣ ص
٥٠٤ ص
٥٠٥ ص
٥٠٦ ص
٥٠٧ ص
٥٠٨ ص
٥٠٩ ص
٥١٠ ص
٥١١ ص
٥١٢ ص
٥١٣ ص
٥١٤ ص
٥١٥ ص
٥١٦ ص
٥١٧ ص
٥١٨ ص
٥١٩ ص
٥٢٠ ص
٥٢١ ص
٥٢٢ ص
٥٢٣ ص
٥٢٤ ص
٥٢٥ ص
٥٢٦ ص
٥٢٧ ص
٥٢٨ ص
٥٢٩ ص
٥٣٠ ص
٥٣١ ص
٥٣٢ ص
٥٣٣ ص
٥٣٤ ص
٥٣٥ ص
٥٣٦ ص
٥٣٧ ص
٥٣٨ ص
٥٣٩ ص
٥٤٠ ص
٥٤١ ص
٥٤٢ ص
٥٤٣ ص
٥٤٤ ص
٥٤٥ ص
٥٤٦ ص
٥٤٧ ص
٥٤٨ ص
٥٤٩ ص
٥٥٠ ص
٥٥١ ص
٥٥٢ ص
٥٥٣ ص
٥٥٤ ص
٥٥٥ ص
٥٥٦ ص
٥٥٧ ص
٥٥٨ ص
٥٥٩ ص
٥٦٠ ص
٥٦١ ص
٥٦٢ ص
٥٦٣ ص
٥٦٤ ص
٥٦٥ ص
٥٦٦ ص
٥٦٧ ص
٥٦٨ ص
٥٦٩ ص
٥٧٠ ص
٥٧١ ص
٥٧٢ ص
٥٧٣ ص
٥٧٤ ص
٥٧٥ ص
٥٧٦ ص
٥٧٧ ص
٥٧٨ ص
٥٧٩ ص
٥٨٠ ص
٥٨١ ص
٥٨٢ ص
٥٨٣ ص
٥٨٤ ص
٥٨٥ ص
٥٨٦ ص
٥٨٧ ص
٥٨٨ ص
٥٨٩ ص
٥٩٠ ص
٥٩١ ص
٥٩٢ ص
٥٩٣ ص
٥٩٤ ص
٥٩٥ ص
٥٩٦ ص
٥٩٧ ص
٥٩٨ ص

تفسير التبيان - الشيخ الطوسي - الصفحة ١٣٨

اللّه‌ كثيراً عند ‌ذلک‌. و إنما ‌قال‌ (فَذُو دُعاءٍ عَرِيض‌ٍ) و ‌لم‌ يقل‌: طويل‌، لأنه‌ ابلغ‌، لان‌ العرض‌ يدل‌ ‌علي‌ الطول‌، و ‌لا‌ يدل‌ الطول‌ ‌علي‌ العرض‌ إذ ‌قد‌ يصح‌ طويل‌ و ‌لا‌ عرض‌ ‌له‌. و ‌لا‌ يصح‌ عريض‌ و ‌لا‌ طول‌ ‌له‌، لان‌ العرض‌ الانبساط ‌في‌ خلاف‌ جهة الطول‌، و الطول‌ الامتداد ‌في‌ ‌ أي ‌ جهة ‌کان‌.

و ‌في‌ ‌الآية‌ دلالة ‌علي‌ بطلان‌ قول‌ المجبرة: انه‌ ليس‌ للّه‌ ‌علي‌ الكافر نعمة، لأنه‌ اخبر ‌تعالي‌ بأنه‌ ينعم‌ ‌عليه‌ و انه‌ يعرض‌ ‌عن‌ موجبها ‌من‌ الشكر و ‌في‌ دعائه‌ عند الشدة حجة ‌عليه‌، لأنه‌ يجب‌ ‌من‌ اجل‌ قلة صبره‌ ‌علي‌ الشدة ‌ان‌ يشكر برفعها عنه‌ ‌إلي‌ النعمة، ‌فقال‌ اللّه‌ ‌تعالي‌ ‌لهم‌ ‌علي‌ وجه‌ الإنكار ‌عليهم‌ (قُل‌ أَ رَأَيتُم‌ إِن‌ كان‌َ) ‌هذه‌ النعمة (مِن‌ عِندِ اللّه‌ِ ثُم‌َّ كَفَرتُم‌ بِه‌ِ) ‌ أي ‌ و جحدتموه‌ (مَن‌ أَضَل‌ُّ مِمَّن‌ هُوَ فِي‌ شِقاق‌ٍ بَعِيدٍ) ‌ أي ‌ ‌في‌ مشاقة اللّه‌ بخلافه‌ ‌له‌ بعيد ‌عن‌ طاعته‌. و الشقاق‌ الميل‌ ‌إلي‌ شق‌ العداوة ‌لا‌ لأجل‌ الحق‌ كأنه‌ ‌قال‌ ‌لا‌ احد أضل‌ ممن‌ ‌هو‌ ‌في‌ شقاق‌ بكفره‌، و ‌به‌ يذم‌ ‌من‌ ‌کان‌ ‌عليه‌، ‌کما‌

‌قال‌ علي‌ ‌عليه‌ ‌السلام‌ (‌ يا ‌ اهل‌ العراق‌ ‌ يا ‌ اهل‌ الشقاق‌ و النفاق‌ و مساوئ‌ الأخلاق‌)

و ‌قيل‌: الشقاق‌ فراق‌ الحق‌ ‌إلي‌ العداوة و أهله‌.

و ‌قوله‌ (سَنُرِيهِم‌ آياتِنا فِي‌ الآفاق‌ِ وَ فِي‌ أَنفُسِهِم‌) معناه‌ ‌إن‌ الدلائل‌ ‌في‌ آفاق‌ السماء بسير النجوم‌ و جريان‌ الشمس‌ و القمر ‌فيها‌ بأتم‌ التدبير، و ‌في‌ أنفسهم‌ جعل‌ ‌کل‌ شي‌ء ‌لما‌ يصلح‌ ‌له‌ ‌من‌ آلات‌ الغذاء و مخارج‌ الأنفاس‌، و مجاري‌ الدم‌، و موضع‌ العقل‌ و الفكر، و سبب‌ الافهام‌، و آلات‌ الكلام‌. و ‌قال‌ السدي‌: آياتنا ‌في‌ الآفاق‌ بصدق‌ ‌ما يخبر ‌به‌ النبي‌ ‌صلي‌ ‌الله‌ ‌عليه‌ و آله‌ ‌من‌ الحوادث‌ عنها. و ‌في‌ ‌ما يحدث‌ ‌من‌ أنفسهم‌، و ‌إذا‌ رأوا ‌ذلک‌ تبينوا و علموا ‌أن‌ خبره‌ حق‌، و انه‌ ‌من‌ قبل‌ اللّه‌ ‌تعالي‌.

و ‌قوله‌ (أَ وَ لَم‌ يَكف‌ِ بِرَبِّك‌َ أَنَّه‌ُ عَلي‌ كُل‌ِّ شَي‌ءٍ شَهِيدٌ) ‌ أي ‌ ‌هو‌ عالم‌ لجميع‌ ‌ذلک‌ و الباء زائدة، و التقدير ‌او‌ ‌لم‌ يكف‌ ربك‌ انه‌ عالم‌ بجميع‌ الأشياء. و المعني‌ أ ليس‌ ‌في‌