روش شناسى علم كلام، اصول استنباط و دفاع در عقايد

سخن آغازين

بخش اول مباحث مقدماتى

علم كلام و ويژگىهاى اصلى آن

اهداف و وظايف متكلم

روش و منابع علم كلام

معرفت اعتقادى، اقسام و درجات آن

اصول و فروع

الف - اصول اعتقادى

ب - فروع اعتقادى دين

تفاوتهاى كلام با فقه و فلسفه

مفهوم روششناسى

مفهوم حجيت

بخش دوم روششناسى استنباط

فصل اول روش نقلى

ضرورت تفكيك مقام استنباط، اعتقاد و دفاع

طبقهبندى متون اعتقادى

ضرورت كلنگرى و مسأله امكان تجزى در كلام

اعتبار قطع در عقايد

ويژگىهاى قطع

الف - كاشفيت از واقع(واقع نمايى)

ب - حجيت قطع

اعتبار ظن در عقايد

معناشناسى ظن

اعتبار خبر واحد در عقايد

اقوال منكران

اقوال متقدمان

اقوال متأخران

دلايل منكران خبر واحد

دليل اول اجماع منقول

دليل دوم اطلاق و عموميت نهى از ظن

دليل سوم مطلوبيت معرفت يقينى در اعتقادات

دليل چهارم امكان تعليق حكم در اعتقادات

دليل پنجم لغويت در جعل حجيت

تحليل و جمعبندى

اقوال معتقدان

اقوال متقدمان

اقوال متأخران

سيره عقلاء، دليل عمده بر حجيت

نتيجهگيرى

اعتبار ظهور در عقايد

فصل دوم روش عقلى

اهميت عقل و جايگاه آن در انسان

مفهوم عقل

عقل رياضى و منطقى و حجيت آن

عقل سليم و فطرى و حجيت آن

مشهورات عقلايى و حجيت آنها

امور معقول و موجه و حجيت آنها

كاركردهاى عقل

كاركرد نظرى

كاركرد عملى

كاركرد ابزارى

كاركرد استنباطى

كاركرد دفاعى

نقشهاى عقل در معارف دينى

نظريه ميزان بودن عقل

نظريه مفتاح بودن عقل

نظريه مصباح بودن عقل

نظريه مختار

تعارض عقل و نقل

معناشناسى و شرايط تعارض

حل تعارض

بخش سوم روش شناسى دفاع

فصل اول روششناسى تبيين

مفهوم تبيين

هدف و فوائد تبيين

شرايط تبيين

1 شرايط تبيين با توجه به مخاطب

2 شرايط تبيين با توجه به موضوع

3 شرايط تبيين با توجه زمان و مكان

4 شرايط تبيين با توجه به تبيين كننده

روشهاى تبيين

1 روش تعريف مفردات

2 روش ذكر تاريخچه

3 روش ذكر مبانى

4 روش ذكر لوازم

5 روش ذكر احتمالات و انتخاب احتمال درست

6 روش طرح سؤال

7 روش ذكر مثال و تشبيه

8 روش ذكر مصداق

فصل دوم روششناسى تنظيم

مفهوم تنظيم

هدف و فوايد تنظيم

شرايط تنظيم

تنظيم با توجه به موضوع

شرايط تنظيم با توجه به مخاطب

شرايط تنظيم با توجه به زمان و مكان

شرايط تنظيم براى تنظيم كننده

روشهاى تنظيم

روش تنظيم بر اساس ترتيب منطقى آموزهها

روش تنظيم بر اساس آموزههاى عقلى و نقلى

روش تنظيم بر اساس آموزههاى قطعى و ظنى

روش تنظيم بر اساس اهميت آموزهها

روش تنظيم بر اساس وضعيت مخاطب و شرايط زمان و مكان

فصل سوم روششناسى اثبات

مفهوم اثبات

هدف و فوائد اثبات

شرايط اثبات

1 شرايط اثبات با توجه به موضوع

2 شرايط اثبات با توجه به مخاطب

3 شرايط اثبات با توجه به زمان و مكان

4 شرايط اثبات براى اثباتگر

روشهاى اثبات

انواع دليل به لحاظ مقدمات

دليل مبتنى بر مقدمات عقل نظرى

دليل مبتنى بر مقدمات عقل عملى

دليل مبتنى بر نقل

انواع دليل به لحاظ شكل و صورت

اثبات از راه برهان خلف

اثبات از راه قياس ذوحدين

اثبات از راه لوازم و آثار

اثبات از راه فوايد و كاركردها

اثبات از راه تنبيه و تذكر به فطرت و امور وجدانى

فصل چهارم روششناسى پاسخ به شبهات اعتقادى

مفهوم شبهه و الفاظ مرتبط

مفهوم شبهه

مفهوم شك و تفاوت آن با شبهه

مفهوم سؤال و تفاوت آن با شبهه

هدف و فوائد پاسخ به شبهات

شرايط پاسخ به شبهه

الف شرايط پاسخ به شبهه با توجه به پاسخگو

ب شرايط پاسخ به شبهه با توجه به مخاطب

ج شرايط پاسخ به شبهه با توجه به زمان و مكان

د شرايط پاسخ به شبهه با توجه به موضوع

روشهاى پاسخ به شبهه

1 پاسخ به شبهه بر اساس مبانى شبهه كننده يا نقاط مشترك

2 پاسخ به شبهه با روش تبيين واژهها

3 پاسخ به شبهه با روش طرح سؤال

4 پاسخ به شبهه با روش پاسخ نقضى

5 پاسخ به شبهه با روش پاسخ حلى

6 پاسخ به شبهه با طرح احتمال

7 پاسخ به شبهه با محسوس سازى معقولات

8 پاسخ به شبهه با روش اقرار گرفتن

9 پاسخ به شبهه با نقد و رد مبناى شبهه

10 پاسخ به شبهه با نقد و رد لوازم شبهه

11 پاسخ به شبهه با نشان دادن تضاد در عقايد شبهه كننده

12 پاسخ به شبهه با روش ارائه مثال

فصل پنجم روششناسى رد عقايد معارض دينى

مفهوم وجايگاه رد عقايد معارض

هدف وفوايد رد

شرايط رد

شرايط رد با توجه به متكلم

شرايط رد با توجه فضاى حاكم

شرايط رد با توجه به موضوع

روشهاى رد

روش نقدمبنايى و زيرساختارى

روش رد لوازم ديدگاه

روش ارجاع به بديهيات

روش همگامى با مخاطب

روش استفاده از مبانى طرف مقابل

روش مطالبه دليل از طرف مقابل

روش برخورد هشدار دهنده

روش طرح سؤال

روش طرح احتمال

منابع و مآخذ

روش شناسى علم كلام، اصول استنباط و دفاع در عقايد - برنجكار، رضا

الكتاب: روش شناسى علم كلام، اصول استنباط و دفاع در عقايد
المؤلف:برنجكار ، رضا
الجزء: ١
الوفاة:
المجموعة: موقت
تحقيق:
الطبعة:
سنة الطبع:
المطبعة:
الناشر:
ردمك:
ملاحظات:
المصدر: