نهج البلاغه

تتمه خطبه ها

186 - از خطبه هاى آن حضرت عليه السّلام است (در وصف حقّ تعالى و مدح حضرت رسول و اندرز و امر بتقوى و پرهيزكارى)

187 - از خطبه هاى آن حضرت عليه السّلام است (كه در آن با اشاره بزمان بعثت پيغمبر اكرم وصيّت بتقوى و پرهيزكارى كرده

188 - از خطبه هاى آن حضرت عليه السّلام است (در نزديكى و يگانگى خود با پيغمبر و اينكه بخلافت سزاوارتر بوده و ديگرى را لياقت اين مقام نيست)

189 - از خطبه هاى آن حضرت عليه السّلام است (در احاطه علم خدا به موجودات و ترغيب بتقوى و پرهيزكارى

190 - از سخنان آن حضرت عليه السّلام است (در باره نماز و زكوة و اداء امانت) كه اصحاب خود را بآن سفارش مى فرمود

191 - از سخنان آن حضرت عليه السّلام است (در نادرست بودن گمان كسيكه اعتقاد داشت انديشه معاويه رساتر و تدبيرش بهتر از آن بزرگوار است)

192 - از سخنان آن حضرت عليه السّلام است (در ترغيب به رستگارى و نگران نبودن از كمى پيروان حقّ و سفارش بنهى از منكر كردن)

193 - از سخنان آن حضرت عليه السّلام است، از آن بزرگوار روايت شده هنگام بخاك سپردن سيّده زنها فاطمه عليها السّلام اين سخن را فرموده

94 - از سخنان آن حضرت عليه السّلام است (در دل نبستن بدنيا و ترغيب بطاعت و بندگى)

195 - از سخنان آن حضرت عليه السّلام است (در ترغيب به آماده نمودن توشه سفر آخرت)

196 - از سخنان آن حضرت عليه السلام است كه آنرا به طلحه و زبير فرموده بعد از بيعت آنها با آن بزرگوار بخلافت

197 - از سخنان آن حضرت عليه السلام است هنگامى كه شنيد گروهى از اصحابش در روزهاى جنگ صفّين به لشگر شام دشنام مى دهند

198 - از سخنان آن حضرت عليه السّلام است كه در يكى از روزهاى جنگ صفّين آنگاه كه فرزند خود امام حسن عليه السّلام را ديد به كارزار مى شتابد

199 - از سخنان آن حضرت عليه السلام است كه آنرا (در جنگ صفّين) هنگاميكه اصحاب آن بزرگوار در باب حكميت با او مخالفت نمودند، فرموده

200 - از سخنان آن حضرت عليه السّلام است در بصره هنگاميكه براى عيادت علاء پسر زياد حارثى

201 - از سخنان آن حضرت عليه السلام است هنگاميكه شخصى از احاديث مجعوله و خبرهاى گوناگون (معارض يكديگر) كه در دست مردم و ميان ايشان منتشر است پرسيد

202 - از خطبه هاى آن حضرت عليه السّلام است (در قدرت نمائى و توانائى خداوند سبحان راجع به شگفتى آفرينش آسمانها و زمين و كوهها)

203 - از خطبه هاى آن حضرت عليه السّلام است (در شكايت از اصحاب خود هنگاميكه در جنگ با اهل شام سستى نموده

204 - از خطبه هاى آن حضرت عليه السّلام است (در بعضى از صفات حقّ تعالى)

قسمتى از اين خطبه است در باره پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله

205 - از خطبه هاى آن حضرت عليه السّلام است (در اشاره به بعضى از صفات خداوند سبحان، و مدح پيغمبر اكرم، و وصف نيكان و دوستان حقّ تعالى و پند و اندرز)

206 - از دعاهاى آن حضرت عليه السّلام است (در سپاسگزارى از نعمتهاى خداوند سبحان)

207 - از خطبه هاى آن حضرت عليه السّلام است (در اندرز به شنوندگان و بيان صلاح دنيا و آخرت ايشان) كه در صفّين فرموده

208 - از سخنان آن حضرت عليه السلام است (در شكايت از قريش و آنها كه حقّ آن بزرگوار را غصب كردند كه از راه مناجات با خدا عرض ميكند)

و قسمتى از اين سخنان است در باره آنانكه بقصد جنگيدن با آن حضرت عليه السّلام ببصره رفتند

209 - از سخنان آن حضرت عليه السّلام است در جنگ جمل آنگاه كه از سر كشته طلحه و زبير عبد الرّحمن ابن عتّاب ابن اسيد گذشت

210 - از سخنان آن حضرت عليه السّلام است (در باره عارف بحقّ و مؤمن حقيقى)

211 - از سخنان آن حضرت عليه السّلام است كه در آن اصحاب خود را بجهاد و (جنگ در راه خدا) ترغيب مى فرمود

212 - از سخنان آن حضرت عليه السّلام است (در اندرز و عبرت گرفتن از گذشتگان)

قسمت اول خطبه

213 - از سخنان آن حضرت عليه السّلام است (در فضيلت ياد خدا و اوصاف آنانكه بياد خدا مشغولند)

214 - از سخنان آن حضرت عليه السّلام است (در اندرز بمردم)

215 - از سخنان آن حضرت عليه السّلام است (در وصف خود كه از ظلم و ستم و تعدّى بر كنار است)

216 - از دعاهاى آن حضرت عليه السّلام است (براى درخواست بى نيازى و گرفتار نشدن بفقر)

217 - از خطبه هاى آن حضرت عليه السّلام است (در مذمّت دنيا و بيان حال مردگان)

218 - از دعاهاى آن حضرت عليه السّلام است (در ستايش پروردگار و در خواست عفو و بخشش)

219 - از سخنان آن حضرت عليه السّلام است (در باره عمر كه از راه توريه فرموده

220 - از سخنان آن حضرت عليه السّلام است در چگونگى بيعت مردم با آن بزرگوار

221 - از خطبه هاى آن حضرت عليه السّلام است (در پرهيزكارى و مرگ و فريفته نشدن بدنيا)

قسمتى دوم از اين خطبه است در وصف پارسايان

222 - از خطبه هاى آن حضرت عليه السّلام است (در مدح حضرت رسول صلّى اللَّه عليه و آله)

223 - از سخنان آن حضرت عليه السّلام است بعبد اللَّه ابن زمعه

224 - از سخنان آن حضرت عليه السّلام است (در اينكه زبان به خودى خود گويا نيست، بلكه ابزار گويايى است

225 - از سخنان آن حضرت عليه السّلام است

226 - از سخنان آن حضرت عليه السّلام است كه آنرا هنگام غسل دادن و كفن كردن رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله فرمود

227 - از خطبه هاى آن حضرت عليه السّلام است (در باره بعضى از صفات خداوند متعال و مدح حضرت رسول صلّى اللَّه عليه و آله)

قسمتى از اين خطبه است در وصف شگفتى آفرينش دسته هاى از حيوانات (مانند مورچه و ملخ و غير آنها)

228 - از خطبه هاى آن حضرت عليه السّلام است در توحيد

229 - از خطبه هاى آن حضرت عليه السّلام است در (اشاره بقدر و منزلت ائمّه هدى عليهم السّلام

230 - از خطبه هاى آن حضرت عليه السّلام است (در سفارش به پرهيزكارى و يادآورى از مرگ و مرده ها)

231 - از خطبه هاى آن حضرت عليه السّلام است (در وصف ايمان)

232 - از خطبه هاى آن حضرت عليه السّلام است (در تقوى و دل نبستن بدنيا و سختيهاى بعد از مرگ و سفارش به شكيبايى بر بلاء)

233 - از خطبه هاى آن حضرت عليه السّلام است (در پرهيزكارى و دل نبستن بدنيا)

234 - از خطبه هاى آن حضرت عليه السّلام است كه بعضى آنرا خطبه قاصعه مى نامند

235 - از سخنان آن حضرت عليه السّلام است كه بعبد اللَّه ابن عبّاس فرموده

236 - از سخنان آن حضرت عليه السَّلام است كه در آن چگونگى حال خود را بعد از هجرت پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله (از مكّه به مدينه)

237 - از خطبه هاى آن حضرت عليه السَّلام است (در اينكه انسان تا زنده است بايستى فرصت عبادت و بندگى را از دست ندهد)

238 - از خطبه هاى آن حضرت عليه السَّلام است در باره حكمين (عمرو ابن عاص و ابو موسى اشعرىّ) و نكوهش مردم شام

239 - از خطبه هاى آن حضرت عليه السَّلام است كه در آن (فضائل) آل محمد عليهم السَّلام را بيان مى فرمايد

نهج البلاغه - فيض الاسلام اصفهانى، على نقى - الصفحة ٨٢٧

كه از روى شنيدن و نقل نمودن باشد (كه اگر چنين بود بر ديگران مزيّتى نداشتند) و روايت كنندگان علم بيشمار و رعايت كنندگان آن كمند (در هر زمان مردم بسيار انواع علوم بدست آورده در مجالس و محافل اظهار كمال نموده خود را بر ديگران مقدّم و پيشوا مى‌دانند، ولى كردارشان با گفتارشان يكسان نيست، خداوند سبحان همه را از خواب غفلت بيدار فرموده توفيق عمل عطاء فرمايد).

بتوفيق خداى تعالى تمام شد نوشتن جزء چهارم از شش جزء ترجمه و شرح كتاب نهج البلاغه بعد از ظهر روز يكشنبه شانزدهم ماه شوّآل المكرّم سال هزار و سيصد و شصت و هفت هجرّى در تهران بقلم علىّ النّقّى فيض الاسلام ال محمّد الدّيباج.

نويسنده جزء چهارم ترجمه و شرح كتاب نهج البلاغه طاهر خوشنويس ابن حاجّ عبد الرحمن (عليه الرّحمة) توفيق نوشتن دو جزء ديگر آن را از خداوند متعال درخواست مى‌نمايد (شهر ذى القعدة ١٣٦٧)