نهج البلاغه - فيض الاسلام اصفهانى، على نقى - الصفحة ٧٩٧ - ٢٣٤ - از خطبه هاى آن حضرت عليه السّلام است كه بعضى آنرا خطبه قاصعه مى نامند
حاليكه براى رضاى خدا ژوليده مو و غبار آلوده رو هستند، جامههاشان را پشت سر انداختهاند (لباس هميشگى را از تن بيرون كرده جامههاى احرام پوشيدهاند) و بر اثر نتراشيدن موها و زيادة شدن آنها نيكوئيهاى خلقت خود را (مانند روى زندانيان) زشت كردهاند، خداوند ايشان را (در زيارت بيت الحرام باين امور) امتحان و آزمايش نمود امتحانى بزرگ و سخت و آشكار و كامل كه آنرا سبب دريافت رحمت و رسيدن ببهشت خود گردانيد، ٣٠ و اگر خداوند سبحان مىخواست خانه محترم و عبادتگاههاى بزرگ خويش را قرار دهد بين باغها و جويها و زمين نرم و هموار با درختهاى بسيار و با ميوههاى در دسترس و ساختمانهاى بهم پيوسته، و دههاى نزديك بهم، و بين گندم سرخ گونه، و مرغزار سبز، و زمينهاى پر گياه بستان دارد، و كشتزارهاى تازه و شاداب، و راههاى آباد، مقدار پاداش را به تناسب كمى آزمايش اندك مىگردانيد، ٣١ و اگر پايههايى كه خانه بر آنها نهاده شده و سنگهائى كه بآنها بناء گرديده از زمرّد سبز و ياقوت سرخ و نور و روشنائى بود چنين ساختمانى در سينهها زد و خورد شكّ را كم ميكرد، و كوشش و تلاش شيطان را از دلها برطرف مىساخت، و اضطراب و نگرانى ترديد را از مردم دور مىنمود، ٣٢ و ليكن خداوند بندگانش را به سختيهاى گوناگون مىآزمايد، و با كوششهاى رنگارنگ از آنان بندگى مىخواهد، و ايشان را به اقسام آنچه پسنديده طباع نيست امتحان مىفرمايد براى بيرون كردن كبر و خودپسندى از دلها و جا دادن فروتنى در جانهايشان، و براى اينكه آن آزمايش را درهاى گشاده بسوى فضل و احسان خود و وسائل آسان براى عفو و بخشش خويش قرار دهد.
فَاللَّهَ اللَّهَ فِي عَاجِلِ الْبَغْيِ وَ آجِلِ وَخَامَةِ الظُّلْمِ وَ سُوءِ عَاقِبَةِ الْكِبْرِ فَإِنَّهَا مَصِيدَةُ إِبْلِيسَ الْعُظْمَى وَ مَكِيدَتُهُ الْكُبْرَى الَّتِي تُسَاوِرُ قُلُوبَ الرِّجَالِ مُسَاوَرَةَ السُّمُومِ الْقَاتِلَةِ فَمَا تُكْدِي أَبَداً وَ لَا تُشْوِي أَحَداً لَا عَالِماً لِعِلْمِهِ وَ لَا مُقِلًّا فِي طِمْرِهِ