تقريرات فلسفه امام خمينى قدس سره - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٢٦٠ - چگونگى حصول تشخّص

بوده است، منتها به اين مرتبه كه رسيده كامل شده است و چون كمال آن داراى عرض عريضى است، پس آن كمّ يا كيف روز اول است كه پيوسته قدم در تزايد گذاشته است و اين عوارض با عرض عريضى كه دارند امارات يك تشخص بوده و اين مكتنفات به طور اطلاق، به نحو سعه از اول نقطه وجود تا آخرين مرحله، امارات يك تشخص مى‌باشند.

بلى اگر از آن مرتبه اول يا از آن مرتبه آخر كمال بيرون رفت و آن وجود و تشخص توانست خود را از اين مكتنفات رها كند، تشخص ديگرى براى او ثابت مى‌شود.

و الحاصل: كيف به نحو اطلاق، و كمّ به نحو اطلاق و هكذا مكتنفات ديگر به نحو اطلاق اماره تشخص هستند. بلى كمّ و كيفى كه از اول به نحو اطلاق مكتنف يك وجودند، اماره يك تشخص، اما كمّى كه بر وجود زيد عارض است و كمّى كه بر وجود عمرو عارض است، هر كدام اماره تشخص خاصى است.

كما اينكه مزاج داراى دو مرتبه است و مزاج به طور اطلاق بين دو مرتبه ثابت است، اگر از حدين گذشت مزاج از بين رفته و مزاج ديگرى حاصل مى‌شود.