عَنْ مِصْباحِ الشَّريعَةِ، عَنِ الصّادقِ عَلَيْهِ السَّلام‌: اذا ارَدْتَ الطَّهارَةَ وَ الْوُضُوءَ فَتَقَدَّمْ الَى الْماءِ تَقَدُّمَكَ الى‌ رَحْمَةِ اللَّه؛ فَانَّ اللَّه تَعالى‌ قَدْ جَعَلَ الْماءَ مِفْتاحَ قُرْبَتِهِ وَ مُناجاتِهِ وَ دالّاً الى‌ بِسَاطِ خِدْمَتِهِ. وَ كَما انَّ رَحْمَتَهُ تُطَهِّرُ ذُنُوبَ الْعِبادِ، فَكَذلِكَ النّجاساتُ الظّاهِرَةُ يُطَهِّرُهَا الْماءُ لا غَيْرُ. قالَ اللَّه تَعالى‌: «وَ هُوَ الَّذِي أَرْسَلَ الرِّياحَ بُشْراً بَيْنَ يَدَيْ رَحْمَتِهِ وَ أَنْزَلْنا مِنَ السَّماءِ ماءً طَهُوراً.»

وَ قالَ عَزَّ وَ جَلَّ: «وَ جَعَلْنا مِنَ الْماءِ كُلَّ شَيْ‌ءٍ حَيٍ‌». فَكَما أَحْيا بِهِ كُلَّ شَي‌ءٍ مِنْ نَعيمِ الدُّنْيا، كَذلِكَ بِفَضْلِهِ وَ رَحْمَتِهِ جَعَلَ حَياةَ الْقُلُوبِ بِالطّاعَاتِ. وَ تَفَكَّرْ في صَفاءِ الْماءِ وَ رِقَّتِهِ وَ طَهُورِهِ وَ بَرَكَتِهِ وَ لَطيفِ امْتِزَاجِهِ بِكُلِّ شَي‌ءٍ وَ في كُلِّ شَي‌ءٍ؛ وَ اسْتَعْمِلْهُ في تَطْهيرِ الأعْضاءِ الَّتي امَرَكَ اللَّه بِتَطْهيرِهَا وَ أْتِ بِآدَابِهَا فَرائِضِهِ وَ سُنَنِهِ؛ فَانَّ تَحْتَ كُلِّ واحِدَةٍ مِنْها فَوائِدَ كَثيرَةً. اذَا اسْتَعْمَلْتَها بِالْحُرْمَةِ انْفَجَرَتْ لَكَ عَيْنُ فَوائِدِهِ عَنْ قَريبٍ. ثُمَّ عاشِرْ خَلْقَ اللَّه تَعالى‌ كَامْتِزاجِ الْماءِ بِالأَشْيَاءِ، يُؤدّى كُلَّ شَي‌ءٍ حَقَّهُ وَ لا يَتَغَيَّرُ عَنْ مَعْناهُ، مُعْتَبِراً لِقَوْلِ رَسُولِ اللَّه- صَلَّى اللَّه عَلَيْهِ وَ آلِهِ: «مَثَلُ الْمُؤْمِنِ الْخَاصِّ كَمَثَلِ الْماءِ.» وَ ليَكُنْ صَفْوَتُكَ مَعَ اللَّه فى جَميعِ طاعاتِكَ كَصَفْوَةِ الْماءِ حينَ انْزَلَهُ مِنَ السَّماءِ وَ سَمّاهُ طَهُوراً؛ وَ طَهِّرْ قَلْبَكَ بِالتَّقْوى وَ الْيَقينِ عِنْدَ طَهارَةِ جَوارِحِكَ بِالْمَاء. [٢]

[١] «بگو همه از جانب خداست.» (نساء/ ٧٨)

[٢] «از كتاب مصباح الشّريعة از امام صادق عليه السلام روايت شده كه فرمود: چون آهنگ طهارت و وضو كنى، به سوى آب پيش برو همانند اينكه به رحمت خدا نزديك مى‌شوى، كه همانا خداوند تعالى آب را كليد تقرب به خود و مناجات با خود و راهنماى وصول به آستانش قرار داده است. و همچنان كه رحمتش گناهان بندگان را مى‌سترد، آلودگيهاى ظاهرى را آب پاك مى‌سازد نه چيز ديگر. خداوند تعالى فرمود: «اوست كسى كه بادها را پيشاپيش رحمتش بشارت (دهنده) فرستاد و از آسمان آب پاك‌كننده فروفرستاديم». و فرمود عزّ و جلّ: «ما هر چيز زنده را از آب آفريديم». پس همچنان كه همه نعمتهاى دنيا را

به آب زندگى بخشيده، به فضل و رحمت خود حيات دلها را در طاعات قرار داد. و در صفا، زلالى، پاك‌كنندگى و بركت آب و اينكه چسان دقيق و لطيف با همه چيز و در همه چيز آميخته مى‌شود بينديش. و آن را در پاك نمودن اعضايى كه خدا تو را به تطهيرشان امر فرموده به كار بر و آداب واجب و مستحب آن را به جاى آور كه در هر يك از آن آداب فوائد بسيارى است كه هرگاه با حفظ حرمت آنها را به كار برى بزودى چشمه فوائد آن برايت مى‌جوشد. سپس، با خلق خدا آميزش و معاشرت كن همانند آميخته شدن آب با همه چيز كه حق هر چيز را اداء مى‌كند و در عين حال ماهيت آن تغيير نمى‌يابد، تا از سخن رسول اللَّه صلّى اللَّه عليه و آله كه فرمود: «مؤمن خاصّ همانند آب است» پندگيرى. و بايد (خلوص و) صفايت با خدا در همه عبادات و طاعاتت به صفاى آب ماند آنگاه كه خداوند آن را از آسمان نازل نمود و پاك‌كننده‌اش ناميد. و هنگام شستشوى اعضاى بدنت با آب، قلب خود را با تقوى و يقين پاكيزه گردان.» مصباح الشّريعة، باب ١٠، بحار الأنوار، ج ٧٧، ص ٣٣٩، «كتاب الطّهارة»، «ابواب الوضوء»، باب ٦، حديث ١٦.