« مَنْ حَفِظَ عَلى أُمَّتى ارْبَعينَ حَديثاً يَنْتَفِعونَ بِها، بَعَثَهُ اللَّه يَوْمَ الْقِيمَةِ فَقيهاً عالِماً ...» [١] نگاشتيم. چنانچه اگر انسان اهميت عبادات و مناسك الهيّه را به قلب بفهماند، البته از اين غفلت و سهل‌انگارى منصرف مى‌شود و از اين خواب سنگين برمى‌خيزد.

اى عزيز، قدرى تفكر در حالات خود بكن، و مراجعه‌اى به اخبار اهل بيت عصمت عليهم السلام نما، و دامن همت به كمر زن، و با تفكر و تدبر به نفس بفهمان كه اين مناسك، و خصوصاً نماز، و بالأخص فرائض، مايه سعادت و حيات عالم آخرت و سرچشمه كمالات و رأس المال زندگانى آن نشئه است.

و به حسب روايات كثيره در ابواب متفرقه و ضربى از برهان و مشاهده اصحاب كشف و عيان، از براى هر يك از عبادات مقبوله صور غيبيه بهيّه‌اى است، و تمثال ملكوتى اخروى است كه در تمام نشئات غيبيه با انسان همراه و مصاحب است، و در همه شدايد از انسان دستگيرى مى‌كند؛ بلكه حقيقت جنت جسمانى، صور غيبيه ملكوتيه اعمال است؛ و مسأله تجسم اعمال از امورى است كه بايد از واضحات به شمار آورد، و عقل و نقل با هم در آن متوافقند؛ و اين صور غيبيه، تابع حضور قلب و اقبال آن است؛ و عبادتى كه از روى توجه و اقبال قلب نيايد، از درجه اعتبار ساقط، و مقبول درگاه حقّ نشود؛ و ما به يكى دو آيه و چند حديث در اين مقام اكتفا مى‌كنيم كه براى انسان آگاه بيدار كفايت مى‌كند:

قال تعالى: فَوَيْلٌ لِلْمُصَلِّينَ الَّذِينَ هُمْ عَنْ صَلاتِهِمْ ساهُونَ‌ [٢]، و قال: قد

[١] شرح اربعين كتابى است از حضرت امام رضوان اللَّه تعالى عليه كه پيش از كتاب حاضر نگاشته شده است. مؤلف بزرگوار قدّس سرّه الشريف در مقدمه آن چنين مرقوم فرموده‌اند: ... اين بنده بى‌بضاعت ضعيف مدتى بود با خود حديث مى‌كردم كه چهل حديث از احاديث اهل بيت عصمت و طهارت عليهم السلام كه در كتب معتبره اصحاب و علما رضوان اللَّه عليهم ثبت است، جمع‌آورى كرده و هر يك را بمناسبت شرحى كند كه با حال عامه مناسبتى داشته باشد؛ و از اين جهت آن را به زبان فارسى نگاشته كه فارسى زبانان نيز از آن بهره برگيرند؛ شايد ان شاء اللَّه مشمول حديث شريف ختمى مرتبت صلّى اللَّه عليه و آله شوم كه فرموده است:

«مَنْ حَفِظَ عَلى أُمَّتى ارْبَعينَ حَديثاً يَنْتَفِعونَ بِها، بَعَثَهُ اللَّه يَوْمَ الْقِيمَةِ فَقيهاً عالِماً ...»

. (٢)- «پس واى بر نمازگزارانى كه از نمازشان غفلت ورزيده سستى مى‌كنند.» (ماعون/ ٤ و ٥)