آشنایی با قرآن ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٤ - تفسیر سوره انفال (٣)

آیه دیگر: وَ ما کانَ صَلوتُهُمْ عِنْدَ الْبَیتِ الّا مُکاءً وَ تَصْدِیةً. این آیه متمّم آیه قبلی است. قرآن عمل این اولیا را که خودشان را صاحب اختیار میدانستند نشان میدهد که با کعبه چه کردند. ابراهیم علیه السلام به دستور خدا خانه را ساخت و خداوند در ضمن آیهای فرمود خانه مرا پاکیزه کنید برای طواف کنندگان، برای توحید و عبادت خدای یگانه. سرنوشت این را به کجا کشاندند؟ وَ اتَّخِذوا مِنْ مَقامِ ابْراهیمَ مُصَلّی [١]. یکی از کارهایی که باید انجام میشد نماز بود. آنقدر از سر و ته آن زدند و بر آن افزودند که به صورت سوت کشیدن و کفزدن درآمد، و حال آنکه عبادتها توقیفی هستند یعنی در عبادت خدا از نظر کیفیت و کمیت نباید اعمال سلیقه شود، بلکه باید همانطور که برای ما بیان کردهاند، بدون کم و زیاد اجرا شود. چون و چرا بردار نیست. اینکه عدهای عربی بخوانند، عدهای فارسی، عدهای ترکی، و خلاصه هرکس به زبان ملی خود بخواند [اعمال سلیقه است.] یا بگوییم در مسافرتها، قدیم نماز دو رکعتی بوده ولی اکنون چون با هواپیما مسافرت میکنند باید چهار رکعتی بخوانند زیرا این سفر مشقت ندارد. اگر در عبادتها سلیقه را دخالت بدهیم به تدریج چیزی از آب در میآید که مصداق این شعر میشود:

نمازی که به شکل سوت کشیدن میخواندند، یکمرتبه اینطور نشد بلکه اول یک گوشه آن را تغییر دادند بعد گوشه دیگر

[١]

. بقره/ ١٢٥ [و دستور داده شد که مقام ابراهیم را جایگاه پرستش خدا قرار دهید.]