آشنایی با قرآن ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٧ - معنی شکر

بچه و مال او نزد آنها بود و خیال میکرد اگر بگوید، مال و عیال او را حفظ کرده برایش نگهداری مینمایند. آیه، خطاب کلی است ولی نظر به یک شخص معین است: یا ایهَا الَّذینَ امَنوا لا تَخونُوا اللَّهَ وَ الرَّسولَ.

حضرت امیر در نامه به یکی از حکام میفرماید: انَّ اعْظَمَ الْخِیانَةِ خِیانَةُ الْامَّةِ وَ افْظَعَ الْغِشِّ غِشُّ الْائِمَّةِ [١]. بزرگترین خیانتها خیانت به اجتماع است نه فرد. شما خدای نخواسته اگر به مال کسی که نزد شماست یا به ناموس او خیانت کنید خیانت به یک فرد کردهاید به طور مستقیم، و به یک اجتماع به طور غیر مستقیم. خیانت جاسوسی، خیانت به اجتماع است، و فظیعترین و شنیعترین خیانتها این است که کسی با پیشوایان مسلمین به غش رفتار کند؛ مانند اینکه در کشتی، کسی ناخدا را که در نهایت صدق نیت کشتی را به ساحل نجات میبرد گمراه کند. در این صورت خیانت به ناخدا خیانت به تمام ساکنین کشتی است.

از این آیه انسان میفهمد که قرآن چقدر به مسائل اجتماعی اهمیت میدهد.

وَ اعْلَموا انَّما امْوالُکمْ وَ اوْلادُکمْ فِتْنَةٌ وَ انَّ اللَّهَ عِنْدَهُ اجْرٌ عَظیمٌ بدانید ثروت و فرزندان، برای شما فتنه یعنی مایه آزمایش هستند (چون خیانت آن شخص به خاطر مال و زن و بچهاش بود.) فتنه در قرآن یعنی آزمایش. بدانید همین مال و ثروت وسیله آزمایشند. یعنی همّ شما زن و بچه نباشد. اینجاست که مسئله آخرت پیش میآید. شما نباید به اینها به عنوان ایدهآل نگاه کنید بلکه اینها وسیله هستند.

(١). نهجالبلاغه، نامه ٢٦.