آشنایی با قرآن ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٣٩ - تفسیر سوره انفال (١٠)

مگر آنکه من دومرتبه نظرم را درباره آنها تغییر بدهم و آنچه را که بر آنها سختی بود عوض کنم و به ایشان خوشی بدهم که آنها هم راضی بشوند و آن را دوست داشته باشند.

حدیث دیگری را در اینجا [١] از تفسیر صافی نقل میکنند و این هم ظاهراً از کافی است که امام صادق علیه السلام فرمود: کانَ ابی یقولُ پدرم امام باقر علیه السلام میفرمود: انَّ اللَّهَ عَزَّوَجَلَّ قَضی قَضاءً حَتْماً خدا تقدیر و حکم حتمی و تخلفناپذیر کرده است که لاینْعِمُ عَلَی الْعَبْدِ بِنِعْمَةٍ فَیسْلُبُها ایاهُ حَتّی یحْدِثَ الْعَبْدُ ذَنْباً یسْتَحِقُّ بِذلِک النِّقْمَةَ خداوند نعمتی را به بندهاش نمیدهد که آن نعمت را از او سلب کند مگر آنکه قبلًا آن بنده گناهی مرتکب شده است، یعنی قبلًا آن بنده خودش، خودش را تغییر داده است.

ممکن است در اینجا ذهنتان برود دنبال این مطلب که آیا اگر خداوند به انسان نعمتی داد و انسان گناهی مرتکب شد، آن گناه هرچه میخواهد باشد، خدا آن نعمت را از انسان میگیرد، یا میان گناهان و نعمتهایی که سلب میشود رابطه خاصی است یعنی هر گناهی تأثیر دارد در سلب نعمت معینی، و در سلب نعمت دیگر اثر ندارد کما اینکه هر طاعتی تأثیر دارد در جلب یک نعمت معین نه همه نعمتها. مثلًا ما به طور کلی میدانیم که هم باید رعایت حقاللَّه را بکنیم و هم رعایت حقالناس.

حقاللَّه وظایفی است بین ما و خدا مثل نماز و روزه. حقالناس وظایف مستقیمی است که ما در برابر مردم داریم از عدالت، انصاف و غیره؛ تکالیفی است که نسبت به مردم

[١]. تفسیر المیزان، ج ٩/ ص ١١٠.