آشنایی با قرآن ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥٥ - تفسیر سوره انفال (٤)

یغْفَرْلَهُمْ ما قَدْ سَلَفَ اگر توبه کنند، آنچه که قبلًا گذشته است یعنی اعمال بدی که مرتکب شدهاند آمرزیده میشود یعنی رویش پوشانده میشود، کالعدم میگردد، نادیده گرفته میشود. پس معنی کلمه «غفران» پوشیدن و پوشاندن است.

شعری حافظ دارد که تقریباً در همین زمینه طلب مغفرت است و مناجاتی است در زبان غزل. میگوید:

درگاه الهی را میگوید.

شاهد من این شعر است:

وَ انْ یعودوا و اما اگر باز نگردند و همان خطاها و گناهان گذشته را تکرار کنند (اینجا قرآن به کنایه جواب میدهد) فَقَدْ مَضَتْ سُنَّةُ الْاوَّلینَ به آنها بگو سنت و روشی که ما درباره امم گذشته داشتهایم گذشته است، سنت ما درباره گذشتگان جاری شده است، یعنی شما هم همان سرنوشت را خواهید داشت. تعبیر قرآن عجیب است! نمیگوید اگر تکرار کنند چنین میکنیم، با اینکه مقصود همان است؛ ولی میخواهد بگوید ما هرکاری که بکنیم اراده ما جزئی نیست که روی یک شیء بالخصوص تصمیم بگیریم، اراده ما کلی است، قانون است. قانون الهی در گذشته چنین بوده است که متخلف، مجرم،