آشنایی با قرآن ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٥١ - بیان نهج البلاغه درباره وفای به پیمان

آن بتوانند سکونت و آرامش پیدا کنند. تا آنجا که میفرماید: وَ لاتُعَوِّلَنَّ عَلی لَحْنِ قَوْلٍ بَعْدَ التَّأْکیدِ وَ التَّوْثِقَة [١]، الی آخر حدیث.

خلاصه میگوید در هر شرایطی قرار بگیری ولو فوقالعاده ناراحت باشی و ببینی تنها راهِ اینکه از این مضایق بیرون بیایی این است که پا روی این امر انسانی بگذاری، این کار را نکن. اینجاست جای توکل و اعتماد به خدا و اینکه بگوییخدایا! چون رضای تو در این است که به عهد خود وفادار باشم من نقض پیمان نمیکنم. مگر اینکه دشمن نقض پیمان کند یا علائم نقض پیمان [آشکار] باشد و بر تو ثابت بشود آنها میخواهند نقض پیمان کنند، که آن هم شرایطی دارد که ما طبق آیات قرآن عرض خواهیم کرد.

امروز اینگونه نقض عهدها را نوعی زرنگی و سیاستمداری میدانند. البته اینها نکاتی نیست که گذشتگان از آنها غافل بودهاند و امروزیها کشف کردهاند؛ گذشتگان هم میدانستند، بدهاشان مثل امروزیها نقض میکردند، خوبهاشان وفادار بودند. ما میبینیم معاویه پسر ابوسفیان میآید با امام حسن علیه السلام پیمان صلح میبندد با نام خدا و با عهدهای مؤکد و زیرش را هم امضا میکند، ولی همین که روی کار آمد و سوار کار شد، در اولین خطابهای که میخواند، بالای منبر اعلام میکند: ایهاالناس! از حالا به شما بگویم تمام مواد قراردادی را که با حسن بن علی علیه السلام بسته بودم زیر پا گذاشتم. با پایش هم روی آن کوبید و گفت اینطور زیر پا گذاشتم. گفتند عجب آدم سیاستمداری است، آنجا که مصلحتش است که پیمان ببندد پیمان میبندد، امضا

[١]. نهجالبلاغه، نامه ٥٣.