اصول فلسفه و روش رئالیسم ط-صدرا - علامه طباطبایی با مقدمه و پاورقی استاد مطهری - الصفحة ٣٧ - مقاله چهاردهم خدای جهان و جهان

خدای جهان و جهان‌

کسی که جمله فوق را شنیده و متوجه می‌شود که ما در صدد بحث از چنین موضوعی هستیم طبعا از خود می‌پرسد که:

(١). چرا باید از خدای جهان بحث کرد ١؟

(٢). آیا این بحث صحیح و رواست؟

(٣). فایده این بحث چیست؟

[١]. در «تاریخ ادیان» این مسأله طرح می‌شود که علت پیدایش مفاهیم دینی که در رأس آنها مفهوم «خدا» است چیست؟ چطور شد که بشر به این مفهوم توجه کرد و به دنبال آن یک سلسله سنن و اعمال که فوق العاده برای آنها اهمیت قائل است انجام داد؟

این پرسش در واقع متوجه این جهت است که بشر در طول تاریخ خود چرا به اندیشه خدا افتاده و به جستجوی خدا پرداخته است؟ چه عامل و انگیزه‌ای بشر را به سوی مفاهیم «خدا» و «دین» و «پرستش» سوق داده است؟ آیا آن عامل، عقلانی و منطقی است یا روانی و یا اجتماعی؟ و اگر روانی است آیا ناشی از یک تمایل فطری و ذاتی است و یا نوعی عکس العمل است که روح در برابر برخی پیشامدها انجام داده و می‌دهد؟