اصول فلسفه و روش رئالیسم ط-صدرا - علامه طباطبایی با مقدمه و پاورقی استاد مطهری - الصفحة ٧٤ - ١ تشکیلات و نظامات
٩.فبعث فیهم رسله و واتر الیهم انبیائه لیستأدوهم میثاق فطرته و یذکروهم منسی نعمته و یحتجّوا علیهم بالتّبلیغ و یثیروا لهم دفائن العقول (نهج البلاغه، خطبه اول).
١٠.ابتدع بقدرته الخلق ابتداعا، و اخترعهم علی مشیته اختراعا، ثمّ سلک بهم فی طریق ارادته و بعثهم فی سبیل محبّته (صحیفه سجّادیهراه حس و علم یا راه طبیعت
[١. تشکیلات و نظامات]
(١). تشکیلات و نظامات: مطالعه احوال موجودات نشان میدهد که ساختمان جهان و ساختمان واحدهایی که اجزاء جهان را تشکیل میدهند «حساب شده» است، هر چیزی «جایی» دارد و برای آنجا قرار داده شده است و منظوری از این قرار دادنها در کار بوده است.
جهان درست مانند کتابی است که از طرف مؤلف آگاهی تألیف شده است، هر جمله و سطر و فصلی محتوی یک سلسله معانی و مطالب و منظورهایی است، نظمی که در کلمات و جملهها و سطرها به کار برده شده است از روی دقت خاصی است و هدف را نشان میدهد.
هر کس تا حدودی میتواند خطوط و سطور کتاب خلقت را بخواند و یک سلسله معانی از آنها درک کند و قصد و فکر مؤلف آن را دریابد. هر کسی میتواند نظامات حکیمانه و آثار و علائم به کار رفتن تدبیر و اراده را در کار خلقت، روشن استنباط کند هر چند درس ناخوانده و بیابانی باشد. ولی البته اگر کسی با علوم طبیعی آشنایی