تفسیر و مفسران - معرفت، محمدهادی - الصفحة ٣٧٥ - چهرههای بارز تابعان
روایت میکند. از ام سلمه نیز به صورت مرسل روایت کرده است. از جمله کسانی که از او روایت میکنند، اعمش است.
رجالیون عامه با آنکه ربیع را در تشیع افراطی دانستهاند، وی را توثیق کردهاند.
عجلی میگوید: او صدوق است. نسائی میگوید: باکی در او نیست. ابن حبّان او را در زمره «ثقات» شمرده است. [١] شمس الدین محمد بن علی داوودی، ربیع بن انس را راوی تفسیر ابو العالیه میداند. [٢] شمس الدین ذهبی میگوید: در کتابهای سنن چهارگانه، احادیث او را آوردهاند. [٣]
٢٦. حارث بن قیس جعفی کوفی
از اصحاب ابن مسعود بود و صحابه ابن مسعود شیفته او بودند. علی بن مدینی گفته است: «به همراه علی علیه السّلام کشته شد؛ و ابن حبّان او را در زمره ثقات آورده است» [٤].
٢٧. قتادة بن دعامه
ابو الخطاب سدوسی بصری؛ نابینا به دنیا آمد؛ از تابعان و از علمای بزرگ بود؛ فقیه مردم بصره و دانا به علم انساب و اشعار عرب بود. ابو عبیده گفته است: «جامعترین مردم بود؛ همه روزه گروهی بر درگاه خانهاش فرود میآمدند و درباره حادثه یا نسب یا شعری از او پرسش داشتند» [٥]. حافظهای قوی داشت و آنچه را حفظ کرده و یا حتی یک بار بر او خوانده شده بود فراموش نمیکرد. علی بن مدینی میگوید:
«دانش اهل بصره به یحیی بن ابی کثیر و قتاده منتهی گردید؛ همان گونه که دانش اهل کوفه به اسحاق و اعمش و علم مردم حجاز به ابن شهاب و عمرو بن دینار منتهی گردید» [٦]. مطر بن ورّاق میگوید: «قتاده تا دم مرگ در پی دانشاندوزی بود» [٧]. قتاده
[١] تهذیب التهذیب، ج ٣، ص ٢٣٩، شماره ٤٦١. تقریب التهذیب، ج ١، ص ٢٤٣. الجرح و التعدیل، ج ٣، ص ٤٥٤.
[٢] در شرح حال ابو العالیه (تابعی شماره ٢٩) خواهد آمد. ر. ک: طبقات المفسرین، ج ١، ص ١٧٣ در شرح حال ابو العالیه، شماره ١٧٠.
[٣] سیر اعلام النبلاء، ج ٦، ص ١٧٠، شماره ٧٩.
[٤] همان، ج ٢، ص ١٥٤، شماره ٢٦٦.
[٥] ابن خلکان، وفیات الأعیان، ج ٤، ص ٨٥، شماره ٥٤١.
[٦] همان، ج ٦، ص ١٤٠، شماره ٧٩١.
[٧] تهذیب التهذیب، ج ٨، ص ٣٥٣، شماره ٦٣٥. الجرح و التعدیل، ج ٧، (ج ٣، ق ٢) ص ١٣٥- ١٣٣، شماره ٧٥٦.