می‌دهد و شاید میزان اختلاف آن را با سایر ترجمه‌ها نداند» [١].
پاسخ اینکه: این سخن خارج شدن از فرض مسأله است؛ زیرا ترجمه ضوابطی دارد که باید مراعات شود، به خصوص ترجمه قرآن کریم که باید تحت نظارت هیأتی رسمی و گروهی از دانشمندان و ادیبان متخصص و زیر نظر یک دولت اسلامی مقتدر باشد و فرصتی برای دست اندازی بیگانگان نگذارد؛ همان گونه که رسم الخط آن و نیز چاپ آن باید با ضوابط مشخصی انجام گیرد تا از اختلاف و دگرگونی مصون بماند.
٣. «قرآن در بسیاری از آیات خود حقایق پیچیده‌ای دارد که گاه بر بسیاری از دانشمندان پوشیده مانده است و گاه کسانی که پس از آنان آمده‌اند آنها را فهمیده‌اند. در این مورد مثال‌های متعددی وجود دارد. پس اگر قرآن را با اطلاعات امروز خود ترجمه کنیم، وقتی علم در سطح بالایی قرار گیرد و از حقایق قرآن چیزهایی کشف شود که قبلا پوشیده بود، آیا خود را تخطئه کنیم و به همگان اعلام نماییم که ترجمه دیروز ما غلط بوده است؟ مردم به ما چه می‌گویند؟ چه تضمینی برای اطمینان یافتن آنان به ترجمه امروز ماست؛ همان گونه که به ترجمه دیروز اطمینان یافته بودند؟.- سپس استاد شاطر برای این موضوع چنین مثال زده است:- الف) این گفته خداوند که «وَ مِنْ کُلِّ الثَّمَراتِ جَعَلَ فِیها زَوْجَیْنِ اثْنَیْنِ» [٢]، که مفسران قدیم، «زوجین» را به دو صنف تفسیر کرده‌اند؛ سپس علوم جدید آمد و پرده از روی معنای درست آن برداشت و نشان داد که در هر میوه‌ای نر و ماده وجود دارد. اگر ترجمه مطابق با تفسیر نخست بود، این حقیقت جدید که علم آن را آشکار ساخته بر خواننده آن پوشیده می‌ماند و از دست می‌رفت.
ب) این گفته خداوند که «وَ اللَّهُ الَّذِی أَرْسَلَ الرِّیاحَ فَتُثِیرُ سَحاباً فَسُقْناهُ إِلی بَلَدٍ مَیِّتٍ» [٣].
که در این آیه واژه «تثیر» به «سوق می‌دهد» تفسیر شده است و بدین گونه معنای بدیعی که دلیل اعجاز قرآن کریم است از بین رفته، و آن این است که «تثیر» از «إثاره» است؛ یعنی تهییج و تحریک؛ مانند تحریک غبار و دود. این موضوع، مبدأ کار تبخیر

[١] القول السدید فی حکم ترجمة القرآن المجید، ص ١٧ و ١٨.
[٢] رعد ١٣: ٣.
[٣] فاطر ٣٥: ٩.