تفسیر و مفسران - معرفت، محمدهادی - الصفحة ١٣ - پیشگفتار
[جلد اول]
پیشگفتار
«وَ نَزَّلْنا عَلَیْکَ الْکِتابَ تِبْیاناً لِکُلِّ شَیْءٍ وَ هُدیً وَ رَحْمَةً وَ بُشْری لِلْمُسْلِمِینَ؛ [١] کتابی را بر تو نازل کردیم که بیانگر همه چیز و رهنمود و رحمت و بشارت برای مسلمانان است».
مسلمانان در صدر اسلام، قرآن را با همان جلوه اولیهاش در مییافتند و معانی و مقاصد آن را با همان اذهان پاک، به دور از هر گونه آلودگی فکر و پندار ناروا به خوبی درک میکردند؛ چرا که قرآن به زبان آنان و همگون با شیوه کلامیشان، شیوا و رسا نازل شده بود. قرآن به خاطر نویی و تازگیش بر ایشان دلنشین و پذیرا بود، آن را به راحتی دریافت میکردند و از سرچشمه زلال معانی آن سیراب میگشتند.
چنانچه گاه در برخی از تعابیر قرآن- به سبب دقت و ظرافت معانی- با ابهام و مشکلی رو به رو میشدند، چندان به درازا نمیانجامید؛ زیرا به آسانی به راه گشایی برجسته و راهنمایی بلند مرتبه، برای فهم تمامی جوانب دین از جمله قرآن کریم، دسترسی داشتند. در چنین حالتی حضرتش آنچه را که فهم ایشان از درک آن ناتوان و فکرشان از رسیدن به کنه آن قاصر بود، برای آنان بیان میفرمود، چرا که پیامبر گرامی صلّی اللَّه علیه و آله علاوه بر وظیفه تبلیغ، وظیفه تبیین را نیز بر عهده داشت. خداوند در
[١] نحل ١٦: ٨٩