تفسیر و مفسران - معرفت، محمدهادی - الصفحة ١٤٩ - چگونگی ترجمه قرآن

از مباحث گذشته، روش ترجمه‌ای که مورد نظر ماست تا حدودی روشن شد که عبارت است از اینکه مترجم، قرآن را آیه آیه و مطابق با ترتیب موجود در نظر بگیرد و با دقت و تأمل، معنای آن را بفهمد و مفاهیمی را که الفاظ آیه، آشکارا یا ضمنی بر آن دلالت دارد، به دست آورد و مفاهیمی را که از لحاظ عقلی ممکن است فهمیده شود، کنار بگذارد؛ زیرا به دست آوردن مفاهیم عقلی، مربوط به تفسیر می‌شود نه ترجمه. آنگاه مفهوم هر آیه را در یک قالب لفظی در زبان ترجمه بریزد و کلماتی را به کار برد که معانی الفاظ متن اصلی را برساند و حتی در صورت امکان بر معانی ضمنی الفاظ اصلی هم دلالت کند؛ و اگر دلالت نکرد، به وسیله قراین آن معنا را برساند تا معانی آیه همان گونه که هست در ترجمه منعکس گردد. همچنین تلاش کند که تا حد امکان قالب لفظی که مشابه متن اصلی است دچار تغییر و تحریف نشود.
این نوع ترجمه که در درجه نخست سلامت معنا را حفظ می‌کند، گاهی سبب می‌شود که جای بعضی از واژه‌ها تغییر کند یا در روابط کلام- که در متن اصلی یا ترجمه معمول است- دگرگونی پدید آید و یا به منظور رساندن تمام مراد، واژه‌ای در ترجمه افزوده شود، که این نوع افزوده‌ها تا هنگامی که سلامت معنا حفظ شود مانعی ندارد. البته بهتر است مترجم، افزوده‌ها را میان کروشه قرار دهد تا واژه اصلی با افزوده، بر خواننده مشتبه نشود.
خلاصه اینکه برای کسی که می‌خواهد ترجمه معنوی درستی را ارائه کند، لازم است که گام‌های زیر را به ترتیب بردارد:
١. معنای جمله را به طور دقیق و خوب و با حصول اطمینان بفهمد.
٢. جمله‌های متن اصلی را با بررسی واژه‌ها و روابط موجود میان آنها تحلیل کند و آنها را از یک‌دیگر جدا سازد تا معنای استقلالی یا ضمنی هر یک را در زبان اصلی بیابد و در ساختار ترکیبی جمله که ممکن است بر معنایی افزون بر معانی الفاظ دلالت کند، دقت به عمل آورد و از آن مطمئن شود.
٣. کلمات و روابط میان آنها را در زبان دوم پیدا کند، به صورتی که به کلمات و