تفسیر و مفسران - معرفت، محمدهادی - الصفحة ٣٧٢ - چهرههای بارز تابعان

یابند، دانش او را از کتاب خدا همه را فراخواهد گرفت». عجلی می‌گوید: «تابعی و ثقه است». ابن سعد می‌گوید: «در سال ١٠٣ وفات یافت». هنگامی که وفات یافت قتاده درباره او گفت: «امروز داناترین مردم عراق در گذشت». او جانشین حسن بصری در مقام فتوا بود. [١]

٢١. اصبغ بن نباته‌

اصبغ بن نباته تمیمی، حنظلی، کوفی از اصحاب امیر مؤمنان و امام حسن علیهما السّلام است. عجلی می‌گوید: «او اهل کوفه، تابعی و ثقه است». ابن سعد می‌گوید: «او از شمار نخبه شیعیان و مسؤول پاسداران امیر مؤمنان بود». ابن حبان می‌گوید: «او شیفته دوستی امیر مؤمنان بود؛ لذا سخنانی دارد که عجیب می‌نماید [٢] و موجب می‌گردد تا او را نادیده بگیرند»، ولی ابن عدی می‌گوید: «اگر راوی وی ثقه باشد به نظر نمی‌رسد در پذیرفتن روایت او مشکلی باشد؛ عمده اشکال در روایت کنندگان از اوست که باید دقت شود» [٣].
استاد بزرگوار آقای خویی- طاب ثراه- می‌گوید: «نجاشی گفته است که او از پیشگامان سلف صالح است.- همچنین می‌گوید:- اصبغ بن نباته مجاشعی از صحابه خاص امیر مؤمنان علیه السّلام بود و سال‌ها پس از ایشان زندگی کرد. عهدنامه مالک و وصیت حضرت به فرزندش محمد را او روایت کرده است. او از جمله ده نفری است که امیر مؤمنان علیه السّلام آنان را برای حضور نزد خویش فراخواند و آنان را با نام و به عنوان خواص مورد ثقه خویش یاد کرد» [٤]. (در شرح حال علقمة بن قیس به آن اشارت رفت).
او در رشته‌های علوم اسلامی به ویژه فقه و تفسیر، صاحب نظر و دارای روایات فراوانی است. [٥]

---

[١] تهذیب التهذیب، ج ٢، ص ٣٨، شماره ٦١. ابو نعیم، الحلیه، ج ٣، ص ٨٥.
[٢] که از آن جمله قول به رجعت است، چنانچه عقیلی یادآور شده.
[٣] ابن حجر، تهذیب التهذیب، ج ١، ص ٣٦٣- ٣٦٢، شماره ٦٥٨.
[٤] معجم رجال الحدیث، ج ٣، ص ٢١٩، شماره ١٥٠٩.
[٥] ر. ک: رجال نجاشی، ج ١، ص ٧٠. شیخ مفید، الاختصاص، ص ٦٦- ٦٥.