تفسیر و مفسران - معرفت، محمدهادی - الصفحة ٢٤٠ - صحابه مفسر
ژرفاندیش!» [١].
او صریحا دیگران را از مراجعه به اهل کتاب منع میکرد؛ چگونه ممکن است فردی که دیگران را از چیزی باز میدارد خود آن را مرتکب شود؟! حال، پارهای از سخنان او را که آشکارا از مراجعه به اهل کتاب هشدار میدهد، میآوریم:
هشدار نسبت به رجوع به اهل کتاب
١. بخاری از عبید اللّه بن عبد اللّه بن عتبه از ابن عباس روایت میکند که گفت: «هان ای مسلمانان! چگونه به سوی اهل کتاب روی میآورید، در حالی که قرآن نازل شده بر پیامبر تازهترین اخبار را که با هیچ چیز دیگری آمیخته نشده از جانب خداوند برای شما آورده است. [٢] خداوند به وسیله آن شما را آگاه ساخته که اهل کتاب، در وحی الهی دست برده و کتابهای آسمانی را تغییر دادهاند و وانمود میکنند که- آنچه تغییر دادهاند- از نزد خداوند است تا با این دروغپردازیها، بهای اندک به دست آورند. آیا علومی که توسط قرآن برایتان آورده شده است کافی نیست تا شما را از مراجعه به آنان باز دارد؟! به خدا قسم یک مورد هم مشاهده نشده است که کسی از آنان از آنچه بر شما نازل شده سؤال کند» [٣].
٢. همو از ابو هریره چنین روایت میکند: «یهودیان تورات را با زبان عبری میخواندند و به عربی برای مسلمانان تفسیر میکردند؛ از این رو پیامبر فرمود:
سخنان اهل کتاب را نه تصدیق کنید و نه تکذیب، بلکه بگویید: به خدا و آنچه بر ما و شما نازل کرده ایمان داریم» [٤].
٣. عبد الرزاق از طریق حریث بن ظهیر از ابن عباس نقل میکند که: «از اهل کتاب پرسش مکنید؛ زیرا آنان که خود را گمراه ساختهاند هیچگاه مایه هدایت شما نخواهند گردید؛ چه بسا حقی را تکذیب و یا باطلی را تصدیق نمایید» [٥].
این حدیث، فرمایش پیامبر صلّی اللّه علیه و آله را که میفرماید: «آنان را نه تصدیق کنید و نه تکذیب» توضیح میدهد: آنان حق و باطل را به هم میآمیختند و تصدیقشان
[١] التصحیف و التحریف، ص ٣.
[٢] این عبارت با اندکی اختلاف به شکلی دیگر هم نقل شده است.
[٣] جامع بخاری، ج ٩، ص ١٣٦، باب قول النبیّ.
[٤] ر. ک: جامع بخاری، ج ٩، ص ١٣٦.
[٥] فتح الباری فی شرح البخاری، ج ١٣، ص ٢٨١.