تفسیر و مفسران - معرفت، محمدهادی - الصفحة ٤٣٥ - نکات حدیث ثقلین
نکات حدیث ثقلین
از حدیث ثقلین چند نکته استفاده میشود:
نخست؛ لزوم مودت اهل بیت علیهم السّلام
ابن حجر هیثمی میگوید: «در این احادیث به ویژه عبارتهای «انظروا کیف تخلفونی فیهما، أوصیکم بعترتی خیرا و اذکّرکم اللّه فی اهل بیتی» قویا بر مودت و مزید احسان نسبت به آنان و احترام و بزرگداشت و ادای حقوق واجب و مستحب آنان تأکید شده است. آری، چگونه چنین نباشد؛ در حالی که از نظر افتخار و نسب، شریفترین خاندانی هستند که بر روی کره خاکی قدم گذاشتهاند.- او همچنین میگوید:- عبارت پیامبر صلّی اللّه علیه و آله که فرمود: «لا تقدّموهما د- احمد در مسند خود، ج ٣، ص ١٤ از ابو سعید خدری روایت میکند که: پیامبر صلّی اللّه علیه و آله فرمود: «من در میان شما دو شیء گرانمایه به یادگار مینهم که یکی بزرگتر از دیگری است؛ اول کتاب خدا که رشته اتصال آسمان به زمین است و دیگری اهل بیتم؛ که این دو، تا هنگام ورود بر من- کنار حوض- در قیامت، از یکدیگر جدایی ناپذیرند». در ص ١٧ نیز آورده است: «دقت کنید بعد از من چه رفتاری با آنان خواهید داشت». ر. ک: صفحات ٢٦ و ٥٩، و در ج ٤، ص ٣٦٧ از زید بن ارقم حدیث را بر طبق نقل مسلم آورده است: همچنین در ص ٣٧١ به آن اشارهای دارد، و در ج ٥، ص ١٨٢ از زید بن ثابت نقل میکند که گفت: «من در میان شما دو جانشین میگذارم ...». همچنین ص ١٨٩.
ه- حاکم در المستدرک علی الصحیحین، ج ٣، ص ١٠٩ از زید بن ارقم آورده است که پیامبر فرمود: «من در میان شما دو یادگار باقی میگذارم که یکی از دیگری بزرگتر است؛ کتاب خدا و خاندانم؛ پس بعد از من در رفتار خود با آن دو دقت کنید ...» حاکم، همچنین در ص ١١٠ و ١٤٨ درباره این حدیث با اسانید آن- در هر سه موضع- میگوید: «این، حدیثی است که شرایط صحت و اعتبار در نزد مسلم و بخاری را دارد».
و- متقی هندی در کنز العمال، ج ١، ص ٣٨١ شماره ١٦٥٧ و ص ٣٨٤ شماره ١٦٦٧ این روایت را نقل کرده است.
ز- ابو نعیم اصفهانی در حلیة الاولیاء، ج ٩، ص ٦٤.
ح- فیروزآبادی در فضائل الخمسه، ج ٢، ص ٥٣- ٤٣.
ط- ابن حجر هیثمی در صواعق محرقه، ص ١٣٦ و ص ٧٥. او همچنین به جای لفظ «عترتی» حدیث را با لفظ «سنتی» هم نقل کرده، ولی به اصلی موثق و محکم نسبت نداده است.
ی- ابن کثیر در تفسیر خود، ج ٤، ص ١١٣ ذیل آیه «مودّت» از سوره شوری میگوید: در حدیث صحیح از رسول خدا صلّی اللّه علیه و آله وارد شده است که حضرتش در خطبه خود در غدیر خم فرمود: «من در میان شما دو شیء گرانمایه بر جای میگذارم؛ کتاب خدا و خاندانم؛ و آن دو از همدیگر جدا نخواهند شد تا اینکه روز قیامت کنار حوض بر من وارد شوند». وی در ادامه همه احادیثی را که بدین مضمون از پیامبر در مناسبتهای مختلف- به ویژه در اواخر عمر شریفش- که هر جا جمعی از اصحاب را مییافت به بیان آن میپرداخت، ذکر کرده است.