«وَ اتَّقُوا فِتْنَةً لا تُصِیبَنَّ الَّذِینَ ظَلَمُوا مِنْکُمْ خَاصَّةً» [١] از ابن مسعود نقل می‌کند که گفت:
پیامبر فرمود: «ای ابن مسعود! بر من آیه «وَ اتَّقُوا فِتْنَةً ...» نازل شده است و من آن را نزد تو به ودیعت می‌سپارم، به آنچه می‌گویم نیک گوش فرا ده و پس از من برای مردم بازگو کن؛ هر کس نسبت به علی در جانشینی من ظلم روا دارد گویا نبوت من و پیامبران پیش از مرا انکار کرده است». راوی از وی پرسید: ای ابو عبد الرحمان، آیا این حدیث را از پیامبر شنیده‌ای؟ گفت: آری؛ گفت: پس چگونه ولایت ستمکاران بر علی را پذیرفتی؟ گفت: ناچار کیفر عمل خویش را نیز دیدم. آری، جندب و عمار و سلمان از امام خود اجازه می‌گرفتند، ولی من اجازه نگرفتم؛ لذا استغفار نموده از کار خود توبه می‌نمایم. [٢]

نکته قابل توجه‌

قابل توجه است که بیشتر مردم کوفه- اعم از مفسران و فقیهان و اهل حدیث- از این امتیاز برخوردار بودند که نشانه مهر و محبت اهل بیت علیهم السّلام بر پیشانی آنان نقش بسته بود. در این میان پیروان ابن مسعود در ابراز محبت نسبت به امیر مؤمنان ممتاز بودند. البته این پدیده دور از انتظار هم نبود، بلکه شرایط خاص حاکم بر کوفه و حضور کم‌نظیر تعداد زیادی از دانشمندان صحابه در آن شهر چنین ویژگی‌ای را ایجاب می‌کرد؛ زیرا دانشمندان جایگاه و منزلت اهل بیت علیهم السّلام مخصوصا سرور بزرگ این خاندان، امیر مؤمنان علیه السّلام را نزد پیامبر صلّی اللّه علیه و آله نیک می‌دانستند و از سفارش فراوان پیامبر درباره آنان و چنگ زدن به ذیل محبتشان و گام برداشتن در پرتو نور هدایتشان آگاهی کامل داشتند. کوفه به این دلیل همواره و در مسیر تاریخ، در قله عظمت و اوج احترام قرار گرفته است که هجرتگاه دانشمندان برجسته صحابه و چهره‌های بارز و بزرگوار مسلمان بوده و این نکته هنگام هجرت امیر مؤمنان علیه السّلام به اوج خود رسید. محمد بن سعد از ابراهیم نقل می‌کند که: «در کوفه سیصد نفر از اصحاب پیامبر صلّی اللّه علیه و آله- که در بیعت شجره حضور داشتند- و هفتاد نفر از اصحاب بدر سکنی گزیدند. ابن عمرو هم به این نکته اشاره

[١] «از فتنه‌ای که تنها به ستمکاران شما نمی‌رسد بپرهیزید». انفال ٨: ٢٥.
[٢] الطرائف فی معرفة مذاهب الطوائف، ص ٣٦، شماره ٢٥. قاموس الرجال، ج ٦، ص ١٤٢- ١٤١.