اثر ابوجعفر محمدبن يعقوب كلينى رازى (م. ٣٢٨ يا ٣٢٩ هـ . ق.) معروف به ثقة الاسلام كلينى است. وى در يكى از روستاهاى رى متولد شد و پس از تحصيل علوم و معارف اهل بيت(عليهم السلام)، به بغداد ـ مركز علمى جهان اسلام در آن عصر ـ مهاجرت كرد و در آن جا به اخذ و نشر حديث پرداخت و طى مدت ٢٠ سال با تحمّل رنج هاى فراوان، به تدوين و نگارش كتاب كافى از ميان اصول و مصنّفات اصحاب ائمّه(عليهم السلام)، در عصر غيبت اقدام نمود و قريب ١٦٠٠٠ روايت را در سه بخش: اصول كافى، مشتمل بر رواياتى در موضوعات عقل، علم، توحيد و... است; فروع كافى، مشتمل بر روايات مربوط به احكام عملى اسلام بر اساس ترتيب آثار فقهى; و روضه كافى حاوى احاديث پراكنده در موضوعات گوناگون، سامان داد.

با توجه به اين كه در آن زمان، اصول و مصنّفات اصحاب ائمّه(عليهم السلام)، در دسترس بود و كلينى نيز توانست از آن ها بهره مند گردد و وى هم عصر نايبان خاص حضرت مهدى (عج) بود كه از طريق آنان امكان دست يابى به احاديث ناب شرعى برايش فراهم مى گشت و وجود برخى مشايخ و محدّثان كه بدون واسطه از اصحاب ائمّه(عليهم السلام) احاديث را دريافت مى نمودند، همچنين با توجه به مقام و منزلت علمى و وثاقت مؤلّف ـ كه به تعبير نجاشى او موثّق ترين و ثابت ترين مردم در حديث است ـ [١] و نظر به دقت، تتبّع وسيع، تبويب نيكو، ايجاد عناوين و سليقه زيباى مؤلّف، كتاب كافى در ميان جوامع روايى به كتابى منحصر به فرد تبديل شده است.

[١] رجال النجاشي، ص ٢٢٦.