کاوش ها و چالش ها - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ١٤٧ - يك نمونه عالى از جذب و دفع روحى

است كه اين يك واقعيت است كه درجات عالى ايمان آن است كه حتى فكر گناه هم به ذهن انسان خطور نكند: «يَا اَيُّهَآ الَّذِينَ اَمَنُوا اجْتَنِبُوا كَثِيراً مِنَ الظَّنِّ اِنَّ بَعْضَ الظَّنِّ اِثْمٌ؛[١]‌اى كسانى كه ايمان آورده ايد، از بسيارى از گمان ها بپرهيزيد كه پاره‌اى از گمان ها گناه است.» مؤمن بايد حتى نسبت به گمان بد هم دافعه داشته باشد و آن را از خود براند. خيال گناه و مجسّم كردن بعضى صحنه ها ممكن است آرام آرام انسان را وسوسه كند و به گناه بكشاند. مؤمن بايد در همه حال به ياد خدا باشد: «اَلَّذِينَ يَذْكُرُونَ اللَّهَ قِيَاماً وَ قُعُوداً وَ عَلىَ جُنُوبِهِمْ؛[٢] آنان كه خدا را [در همه احوال] ايستاده و نشسته، و به پهلو آرميده ياد مى‌كنند.» به پهلو خوابيده ايد و چشم هايتان را نيز بر هم گذاشته ايد كه بخوابيد، در آن حال هم به ياد خدا باشيد و سعى كنيد با ذكر خدا خوابتان ببرد تا روحتان به هنگام خواب، به عرش الهى پرواز و در ملكوت سير كند. كسانى هم هستند كه هنگام خواب، افكار ديگرى به ذهنشان مى‌آيد و آنها را آلوده مى‌كند و هنگامى كه به خواب مى‌روند در عالم شياطين سير مى‌كنند و خواب گناه مى‌بينند.

اينها تأثير و تأثراتى است كه در عرصه حيات معنوى انسان وجود دارد. انسان همان طور كه در عرصه حيات مادى و حيوانى براى اين كه بدنش رشد كند و سالم بماند، بايد غذاى خوب و سالم بخورد و از غذاهاى مسموم و چيزهايى كه برايش ضرر دارد پرهيز كند، در عرصه حيات روحى و انسانى هم بايد چيزهايى را كه براى روحش مفيد است جذب كند و آنهايى را كه مسموم و مضر است دفع كند.

١ـ حجرات / ١٢.

٢ـ آل عمران / ١٩١.