کاوش ها و چالش ها - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٧٧ - تفسير دوم پلوراليسم دينى
تَخِرُّ الْجِبَالُ هَدّاً؛[١] و گفتند خداى رحمان فرزندى اختيار كرده است. واقعاً چيز زشتى را [بر زبان] آورديد. چيزى نمانده است كه آسمانها از اين [سخن]بشكافند و زمين چاك خورد و كوه ها به شدت فرو ريزند.» به راستى كه تعبير بسيار سنگينى است؛ اعتقاد به تثليث و اين كه عيسى پسر خداست به حدّى فاسد و ويران گر است كه از تأثير فساد آن نزديك است همه آسمان ها و زمين و كوه ها متلاشى و ويران شوند. آيا با وجود چنين تعابيرى مىتوان گفت اعتقاد به تثليث و اعتقاد به توحيد، هر دو به حقيقت واحد مىرسند؟! يك مذهب (اسلام) مىگويد گوشت خوك، حرام و پليد است و مذهب ديگر مىگويد بسيار هم خوب و لذيذ است و خوردنش هيچ اشكالى ندارد. اسلام مىگويد مشروبات الكى، بدترين چيزها و فرآورده شيطان است، و مسيحيت مىگويد بعضى از شراب ها خون خداست. كشيش در مراسم عشاى ربانى تكه نانى را در ظرف شرابى مىزند و در دهان شما مىگذارد و مىگويد اين شراب وقتى داخل خون شما شد خون خدا مىشود! انسان هاى عاقل و بالغ كه جاى خود دارد، حتى كودكان هم مىفهمند كه اين دو دين با اين وضعيت هيچ گاه به نقطه واحدى نمىرسند. يكى مىگويد تا شراب نخورى خدايى نمىشوى، ديگرى مىگويد خوردن شراب يك كار شيطانى است؛ و ما هنوز هم مىگوييم اينها هر دو به حقيقت واحد رهنمون مىشوند!! روشن است كه سخنى است نابخردانه و به افسانه و شعر شبيه تر است تا واقعيت؛ مگر اين كه خدا و شيطان را هم يكى بگيريم و بگوييم «مقصود من از كعبه و بتخانه تويى تو!» راستى كه جاى بسى تعجب و حيرت است كه برخى با اين وجود بر «صراط هاى مستقيم» اصرار مىورزند و مىپندارند على رغم اين همه تعارضات و تناقضات آشكار بين اديان، همه آنها به نتيجه واحد مىرسند.
١ـ مريم / ٨٨ ـ ٩٠.