کاوش ها و چالش ها - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٥٩ - مسؤوليت مهم ما در برابر جوانان

پلوراليست ها مدعى‌اند دين و فرهنگ و ارزش ها از زمره امور اعتبارى‌اند و تابع سليقه و طبع و قرارداد هستند. همان گونه كه در پاسخ اين سؤال كه «كدام رنگ بهتر است؟» پاسخ واحدى وجود ندارد، و به تعبير دقيق اصولا چنين سؤالى بى معنا و بى جاست، در پاسخ اين سؤال هم كه «كدام دين و فرهنگ و مجموعه ارزش ها بهتر يا صحيح است؟» نمى‌توان گزينه واحدى را مشخص كرد و به يك تعبير اصولا چنين سؤالى بى معنا و بى مورد است؛ اگر كسى اسلام را پسنديد، همان خوب است، اگر هم كسى مسيحيت را پسنديد آن هم خوب است؛ اگر كسى گفت خدا يكى است، همان درست است و اگر كسى هم گفت خدا سه تاست، آن هم درست است؛ و بالاتر، اگر كسى گفت خدا هست و ديگرى هم گفت خدا نيست، هر دو گفته درست و بر حق است. من دوست دارم به طرف بيت المقدس نماز بخوانم، شما هم دوست داريد به طرف كعبه نماز بخوانيد، مشكلى نيست، هر دو خوب است. همان طور كه من اين غذا را دوست دارم و شما آن غذاى ديگر را، در مورد دين هم من اسلام را مى‌پسندم و شما هم بوديسم را و هيچ كدام بر يكديگر ترجيحى نداريم؛ همان طور كه جنگ و نزاعى هم با هم نداريم؛ هر دو خوبند. در فرهنگ غربى، انگشتشان را به شكل خاصى به علامت موفقيت و پيروزى نشان مى‌دهند كه در فرهنگ ايران، همان حركت، اهانت و فحش محسوب مى‌شود، ولى نمى‌توانيم غربى ها را به خاطر اين رفتارشان محكوم كنيم، چون صرفاً يك امر قراردادى است؛ امور دينى هم از اين قبيل هستند.

مسأله‌اى كه در بالا به آن اشاره كرديم و پلوراليست ها براى تأييد پلوراليسم دينى به آن استناد مى‌كنند اصطلاحاً «نسبيت در ارزش ها» ناميده مى‌شود. خلاصه بحث نسبيت در ارزش ها همين است كه خوب و بد و مسائل ارزشى و اخلاقى، حقيقتى جز سليقه و قرارداد ندارند و نسبت به جوامع و افراد مختلف