پندهاى امام صادق علیه سلام - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٦١ - تأثيرات گفتارى و رفتارى انسان ها بر يكديگر

رَحِمَ اللَّهُ قوماً كانوا سِراجاً و مَناراً، كانوا دُعاةً اِلينا باَعمالِهم و مَجْهُودِ طاقَتِهِم لَيْسوا كَمَن يُذيعُ اَسرارَنَا.

تأثيرات گفتارى و رفتارى انسان‌ها بر يكديگر

بدون شك، همه انسان‌ها در زندگى اجتماعى خود به صورت‌هاى گوناگون، بر يكديگر آثارى مطلوب يا غير مطلوب مى‌گذارند. بيش‌تر اين تأثيرها از راه گفتار است، و درصد كم‌ترى نيز از راه رفتار مى‌باشد. اين مسأله موضوع بحثى گسترده در چندين رشته از علوم انسانى است كه البته اصل آن مربوط به روان‌شناسى است. بنابراين با ذكر چند جمله نمى‌توان تمام جوانب اين موضوع را مورد بحث قرار داد. ما در اين‌جا به اجمال، به چند نكته اشاره مى‌كنيم:

تأثير گفتارى انسان‌ها بر يكديگر گاهى به صورت تعليم و تعلّم جلوه مى‌كند و رابطه بين معلم و متعلّم را مى‌سازد، خواه به صورت تعليم و تعلّم رسمى باشد و خواه غير رسمى. البته دايره تعليم و تعلّم بسيار گسترده است و به اشكال بسيار متنوعى مى‌تواند صورت پذيرد. يكى از اَشكالِ آن «تبليغ» است. تأثيرى كه دستگاه‌هاى تبليغاتى بر افراد دارند از ديگر دستگاه‌هاى تعليم و تربيت كم‌تر كه نيست، بلكه گاهى بيش‌تر هم هست. گاهى بدون اين‌كه خودمان توجه داشته باشيم كه از كجا تأثير پذيرفته‌ايم، احساس مى‌كنيم كه رفتارمان تغيير كرده، ديروز طورى بوده‌ايم و امروز طور ديگرى شده‌ايم. بسيارى از اوقات تصور مى‌كنيم خودمان خواسته‌ايم تغيير كنيم و عاملى بر ما تأثير نگذاشته، اما واقعيت آن است كه تحت تأثير واقع شده‌ايم و رفتارمان را از جايى اقتباس كرده‌ايم.

دامنه تأثيرگذارى رفتارى بر ديگران نيز بسيار متغير است. در سطح كلان، مى‌توان به تأثيرگذارى گروه‌هاى اجتماعى اشاره كرد. نمونه بارز آن گروه‌هايى است كه چه پيش از انقلاب و چه پس از آن در كشور خود ما تشكيل شد و افراد زيادى جذب اين گروه‌ها شدند. در سطح