پندهاى امام صادق علیه سلام - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ١١١ - مسأله مستضعف فكرى
دارد! و... . حتى روايت مجعولى به اين مضمون درست كردهاند كه شيعهها معتقدند جبرئيل امين خيانت كرده و به جاى اينكه وحى را به اميرالمؤمنين(عليه السلام) نازل كند، اشتباهى به پيغمبر(صلى الله عليه وآله) نازل كرده است! از اينرو آنها [شيعيان!] وقتى نمازشان تمام مىشود، به جاى گفتن الله اكبر، سه مرتبه مىگويند: «خان الامين»! يعنى ـ نعوذ بالله ـ جبرئيل امين خيانت كرده است! آنچنان تبليغات گستردهاى بر ضد شيعه صورت گرفته است كه اگر ما هزار بار قسم بخوريم كه چنين چيزهايى واقعيت ندارد، و حتى يك نفر شيعه نيز در كشور ما چنين كارى انجام نمىدهد، آنها باور نمىكنند. چنين كسانى اصلا درصدد بر نمىآيند كه ببينند تشيع حقّ است يا باطل.
اكنون فرض كنيم كسانى به دليل قرار گرفتن در چنين شرايطى، ولايت اميرالمؤمنين(عليه السلام) را قبول نداشته باشند، و خلفاى ثلاثه را حق و حضرت على(عليه السلام) را هم خليفه چهارم بدانند؛ چنين افرادى آيا بهشتى هستند يا جهنمى؟ آيا آن روايتى كه مىگويد: اگر كسى ولايت ما را نداشته باشد به جهنم مىرود، شامل اين افراد نيز مىشود يا خير؟
به اينگونه افراد كه اصلا احتمال حقانيت مذهبى ديگر به ذهنشان نمىآيد، اصطلاحاً «مستضعف» مىگويند. مستضعف، به اندازه استضعافش معاف و معذور است. البته اگر فردى در يك امر فرعى استضعاف داشت، معنايش اين نيست كه مستضعف مطلق است. اگر كسى فقط در بعضى از مسايل اعتقادى مستضعف باشد، به هر اندازه كه حجت برايش تمام شده باشد ـ چه از راه عقل و چه از راه نقل ـ به همان اندازه مسؤول است.
بنابراين ملاك سعادت انسان ايمان است، به شرط آنكه تا آخرين لحظه آن را حفظ كرده باشد. ايمان وقتى باقى مىماند كه انسان به لوازم آن ملتزم باشد، در غير اين صورت به تدريج ضعيف مىشود و از بين مىرود. حتى ممكن است خود فرد نيز متوجه نشود كه كافر شده است، اما ته دلش مىبيند شك و ترديد دارد و برخى از احكام الهى را نمىتواند قبول كند. عملِ تنها بدون ايمان گرچه مىتواند آثارى در دنيا داشته باشد، اما فايدهاى براى آخرت ندارد.
اكنون آيا كسانى كه اعتقادات صحيح و كاملى دارند؛ يعنى علاوه بر اينكه ساير اصول دين را قبول دارند، به امامت ائمه معصومين(عليهم السلام) معتقدند، اما گاهى هم مرتكب گناهى شدهاند، آيا ما بايد با آنها دشمن شويم و طردشان كنيم؟ تمام انسانها كه معصوم نيستند. مسلّماً تعداد معصومان از غير معصومان بسيار كمتر است. البته اگر كسى تجاهر به فسق دارد، نبايد با او