پندهاى امام صادق علیه سلام - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ١١٠ - مسأله مستضعف فكرى
اينكه فقها مىفرمايند اگر كسى ضروريات دين را انكار كند در واقع رسالت پيامبر(صلى الله عليه وآله) را انكار كرده است، به همين مسأله باز مىگردد. البته اين مسأله اختصاص به اعتقاد به امامت و يا حتى ضروريات ندارد، بلكه اگر حتى چيزى از ضروريات نباشد، اما پيامبر(صلى الله عليه وآله) آن را گفته باشد، و كسى از روى عناد آن را انكار كند، در واقع رسالت پيامبر را انكار كرده است.
انكار رسالت، به يك معنا بازگشتش به انكار ربوبيت تشريعى خدا است؛ يعنى حكم خدا را قبول ندارم، خدا را به حاكميت قبول ندارم. البته اين مسأله گاهى ممكن است به زبان گفته شود و گاهى هم ممكن است فقط در دل باشد. كسى كه يقين دارد حكمى جزو اسلام است ـ مانند احكام مربوط به حدود، تعزيرات، اختلاف حقوق زن و مرد و... ـ اما ته دلش آن را قبول نداشته باشد، اگرچه در ظاهر مسلمان است، اما در باطن كافر است؛ يعنى با اينكه طهارتش ثابت است و با او معامله مسلمان مىشود، اما به بهشت نمىرود؛ زيرا شرط ورود به بهشت ايمان مطلق است. اينجا است كه تفاوت بين اسلام و ايمان مشخص مىشود.
بنابراين ايمان واقعى كه موجب دخول در بهشت و سعادت ابدى مىشود، پذيرفتن هر چيزى است كه پيامبر اكرم(صلى الله عليه وآله)از طرف خدا آورده است.
مسأله مستضعف فكرى
پرسشى كه در اينجا مطرح مىشود اين است كه تكليف كسانى كه به دليل قرار گرفتن در شرايطى خاص نمىتوانند حقايق اسلام را تشخيص دهند، چيست؟ شايد تصور اين حالت براى امثال من و شما خيلى آسان نباشد، اما اگر يك مقدار چشممان را بازتر كنيم خواهيم ديد كه اكثريت مردم روى زمين را اينگونه افراد تشكيل مىدهند. شرايط بسيارى از جوامع طورى نيست كه مردم همه حقايق را درك كنند. اگر خدا بر ما منت گذاشته و اين معارف را به ما عنايت فرموده است تا ايمان واقعى پيدا كنيم و حقايق اسلام را بشناسيم، بايد بسيار شكرگزار باشيم. بسيارى از مردم در شرايطى واقع شدهاند كه خيال مىكنند حقيقت آن است كه آنها مىگويند و جز آن نيست. براى مثال بسيارى از فرقههاى اسلامى در كشورهاى غير شيعهنشين هستند كه به دليل انس زياد با شرايط محيطى ـ اجتماعى خودشان، اصلا تصور نمىكنند راه ديگرى صحيح باشد. آنها شيعيان را مشرك مىدانند و معقتدند قرآنِ شيعيان قرآنى ديگر است، شيعيان نماز نمىخوانند و اگر هم بخوانند، چيز ديگرى است و با نماز مسلمانان تفاوت