پندهاى امام صادق علیه سلام - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ١٧٠ - غافل نشدن از فعاليت هاى اجتماعى و برنامه هاى عبادى
درست نيست كه انسان روايتى را بخواند يا بشنود، بعد بدون تحقيق و دقت كافى به اطلاق و عموم ظاهرى آن عمل كند. بعضى از افراد كه شرايط ورود، لحن و قيود روايت را به خوبى درك نمىكنند، اگر روايتى به مذاقشانخوش بيايد و زمينهاش هم در آنها وجود داشته باشد، به آن روايت عمل يا استناد مىكنند. مثلا آنان با ديدن رواياتى كه شيعيان را افرادى گوشهنشين و يا بريده از اجتماع معرفى مىكند، چنين مىپندارند كه همه شيعيان در هر زمانى بايد از تمام مردم حتى شيعيان ديگر نيز دورى كنند؛ و يا كسى كه شيعه است بايد سرش در لاك خودش باشد، از خانهاش كم بيرون بياييد، اگر هم بيرون آمد، عبايش را روى سرش بكشد تا كمتر ديگران را ببيند، باكسى حرف نزند و ... . اينگونه افراد با چنين سليقههايى پيش از انقلاب زياد بودند، اما به بركت انقلاب و رهنمودهاى امام راحل(رحمه الله)و ساير بزرگان، بحمدالله اين گرايشهاى انحرافى كم شده است. البته هنوز هم گوشه و كنار هستند كسانى كه به اينگونه روايات تمسك مىكنند. در اين رابطه بايد بدانيم كه هيچوقت امر مستحبى و اخلاقى، جاى تكليف واجب را نمىگيرد؛ آنجا كه امر به معروف، نهى از منكر، مشاركت در امر سياسى و ... واجب است، استناد به اينگونه دستورات اخلاقى، كه در شرايطى خاص به افرادى داده شده، به هيچ وجه صحيح نيست. كسانى كه گرايشهاى درويشمآبى دارند، از رواياتى كه درباب عُزلتگزينى و گوشهنشينى وارد شده، چنين برداشت مىكنند كه بايد دور از اجتماع زندگى كنند و با هيچ كس معاشرت نداشته باشند. اگر چنين باشد، پس اين همه تكاليف اجتماعى كه ما در اسلام داريم براى كيست و چه وقت بايد به آنها عمل شود؟!
از سوى ديگر، كسان ديگرى فقط دستورات اجتماعى اسلام را مىبينند و احكام عبادى را به كلى فراموش مىكنند. آنها گمان مىكنند كه اگر وارد فعاليتهاى اجتماعى شدند، ديگر نيازى به انجام عبادات مستحبى ندارند. عبادت مخصوص افرادى است كه گوشهاى نشستهاند، براى پيرزنها و پيرمردهايى است كه دستشان به جايى نمىرسد و از اينرو، وقتشان را با خواندن قرآن و دعا و گفتن ذكر پر مىكنند! اين اشتباهى بزرگ است كه كسى به بهانه انجام تكاليف اجتماعى، از مسايل عبادى غافل شود. هيچ كس از برنامههاى عبادى و خودسازى بىنياز نيست. البته شرايط زندگى و نيازهاى افراد با يكديگر متفاوت است و بالطبع نوع عباداتشان هم فرق مىكند، ولى به هر حال، فعاليتهاى اجتماعى، جاى اينها را نمىگيرد. اگر انسان اين عبادتها را ترك كند، كم كم ماهيت آن فعاليتهاى اجتماعى هم