ادوار فقه ( فارسي ) - شهابی، محمود - الصفحة ٨٢ - ٢ - تشريع يا صدور احكام مشتمل بر دو عنوان ١ - از بعثت تا هجرت به اين اجمال درجات و مراحل بعثت تحقيق در نخستين روز بعثت - نخستين سوره نازله - وضو و نماز - نمازگزاران سه سال اول اسلام - احكامى كه مهاجران ، در حبشه آن را بر شمرده اند - آشكار شدن نماز و طواف - معراج و اقوال مربوط به آن - وجوب نمازهاى پنجگانه در شب معراج - نماز شب در صدر اسلام - نماز جمعه و زمان اقامه آن - چند حكم ديگر اسلامى كه بيشتر از هجرت صدور يافته - روش تبليغ نخستين مبلغان اسلام در مدينه - آداب داخل شدن بدين اسلام - قضيه وليد بن مغيره - برخى از احكام كه در سوره هاى مكى مىباشد - سوره هاى مكى - فائده دانستن سوره هاى مكى و ترتيب آنها

از سال دوازدهم بعثت كه هيجده ماه تا زمان هجرت فاصله داشته واقع شده . و گفته شده است شب ١٧ ماه ربيع الاول يك سال پيش از هجرت ، در شعب ابى طالب اين موضوع رخ داده و گفته شده كه ٢٧ رجب بوده و گفته شده است كه در سال پنجاه و سيم از عام الفيل ، چهارده ماه قبل از هجرت ، معراج بوقوع پيوسته است . » بهر جهت چنان كه گفتيم آن چه تقريبا مورد اتفاق مىباشد اين است كه نمازهاى پنجگانه در شب معراج [١] واجب شده ليكن در آن شب دو ركعت دو ركعت واجب گرديده و بعد از هجرت به مدينه چنان كه گفته خواهد شد دو ركعت بر غير نماز مغرب و صبح افزوده شده است .
از آن چه در پيش گفته شد معلوم گرديد كه اگر نماز هم تا اين موقع واجب نبوده ميان اهل اسلام دائر و معمول بوده است حتى به جماعت هم برگزار مىشده است .
تذكره از بعضى مواضع چنان برمىآيد كه پيش از وجوب نمازهاى پنجگانه نماز شب بر پيغمبر و پيروان او واجب بوده است و ايشان آن را بعنوان وجوب به جا مىآورده‌اند .
ابو بكر على بن احمد رازى جصّاص ( متوفّى در سال ٣٧٠ ه . ق ) در كتاب احكام القرآن خود چنين افاده كرده است « زرارة بن اوفى از سعد بن هشام روايت كرده است كه به عايشه گفتم : مرا از قيام پيغمبر ( ص ) خبر بده گفت آيا اين سوره * ( يا أَيُّهَا الْمُزَّمِّلُ قُمِ اللَّيْلَ إِلَّا قَلِيلًا ) * را نمىخوانى گفتم چرا گفت خدا در آغاز اين سوره قيام را واجب ساخته پس پيغمبر و يارانش به آن اندازه اقامه نماز شب كردند

[١] در بحار از حضرت صادق عليه السلام روايتى نقل شده كه در طى آن روايت چنين آورده شده است « كان اول صلاة فرضه اللَّه عليه صلاة الظهر يوم الجمعة ثم افترض عليه العصر » ثم افترض عليه المغرب از اين روايت چنين دانسته مىشود كه نخستين نماز واجب نماز ظهر و به ترتيب آخرين آنها صبح بوده است ( صلاة وسطى آيهء قرآن )