روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٣٢ - پیش گفتار
سفارت انگلیس که دبیر اول بازرگانی و دبیر اول سیاسی سفارت انگلستان جزء آنان بودند، پاسخ ایران به اقدام دولت انگلیس بود. ادوارد چاپلین نیز که قبلاً بازداشت شده بود از جمله آنها بود. صرف نظر کردن ایران از محاکمه چاپلین به عنوان یک نرمش سیاسی مورد توجه محافل سیاسی انگلیس قرار گرفت. بی.بی.سی این اقدام ایران را تمایل برای پایان دادن به بحران موجود تفسیر کرد. اکونومیست آن را یک پیروزی برای میانه روهای ایران خواند. گاردین نیز از اخراج چاپلین به عنوان رفع کننده نگرانی و تسکین دهنده مقامات انگلیسی یاد کرد و ساندی تایمز نیز در این باره نوشت: اقدام ایران از آنچه انتظار می رفت ملایم تر بود. با وجود این دیدگاه ها درباره عملکرد ایران در قبال بحران به وجود آمده، دولت انگلیس نه تنها در رفع تشنج موجود حرکت مثبتی انجام نداد بلکه با اعلام اینکه دفاتر شرکت نفت ایران را به علت امکان تبدیل شدن آن به محل خرید سلاح، تحت کنترل دارد؛ حالت بحرانی را همچنان حفظ کرد. تا آخر تیرماه روابط دو کشور قطع نشد و طرفین با حداقل نفرات (یک نفر) روابط سیاسی را تداوم دادند.
٩- سازمان مجاهدین خلق در قالب یک ارتش کلاسیک
سازمان مجاهدین خلق از جمله تشکیلات سیاسی و نظامی بود که همانند و هماهنگ با گروه های ضد انقلاب دیگر همچون کومه له و حزب دمکرات کردستان ایران با هدف گشودن جبهه داخلی و درگیر ساختن بخشی از قوای نظامی ایران در مناطق کردنشین و در برخی مواقع در داخل شهرها فعالیت های چریکی انجام می داد. در این دوره با توجه به رویکرد ایران به اجرای عملیات در شمال عراق و فعال تر شدن گروه های معارض عراقی علیه حکومت آن کشور - که لزوم به کارگیری نیروهای نظامی فراوان تری را به حاکمان عراق دیکته می کرد - و کمبود محسوس نیروهای نظامی عراق برای مقابله با این اقدام جدید ایران، سازمان مجاهدین خلق در ٢٨ خرداد ١٣٦٦ اعلام کرد که خط مشی عملیاتی خود را تغییر داده و از این پس به جای عملیات چریکی، در قالب یک ارتش کلاسیک منظم علیه نیروهای ایرانی وارد عمل خواهد شد. نشریه آلمانی فرانکفورتر روندشاو درباره تأثیرات این اقدام سازمان نوشت: امید می رود که سازمان مجاهدین خلق بتواند در مناطق مرزی ایران و عراق، نیروهای نظامی ایران را به درگیری دائمی نظامی وادار سازد. (روزشمار ١٨/٤/١٣٦٦) صدام حسین نیز چند روز پس از این تغییر خط مشی، در دیدار با مسعود رجوی ضمن تبریک اعلام تشکیل ارتش آزادی بخش ملی ایران، آن را ارتش مبارز در راه صلح خواند. (روزشمار ١٧/٤/١٣٦٦)
پنج روز بعد از این تغییر خط مشی، با حمله عناصر مجاهدین خلق به یک پاسگاه ژاندارمری در دهلران، اولین عملیات این سازمان در وضعیت تازه شکل گرفت.