روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٦٧٧ - روزشمار جنگ شنبه / ٢٧ تیر ١٣٦٦ / ٢١ ذیقعده ١٤٠٧ /١٨ ژوئیه ١٩٨٧
رسیدن نیروهای اطلاعات دسته٣ به روی دژ با عقب نشینی دشمن از پد صفر هم زمان شده بود، به نحوی که نیروهای دسته٣ در حال بالا رفتن از کنارة دژ با نیروهای دشمن که بدون توجه به حضور غواص ها در حال دویدن به سمت سه راهی (محل اتصال پد صفر با دژ شرقی جزیره جنوبی) عقب نشینی می کردند، مواجه شدند. تعدادی از نیروهای دسته٣ که در لحظه اول موفق به رفتن روی دژ شده بودند شروع به تیراندازی به سمت عراقی های در حال فرار کردند که اسلحه آنان مانند اسلحه غواص های دسته ١ و ٢ از کار افتاد و تنها تعدادی محدودی از آنها شلیک می کرد. دشمن که در حال فرار با فشار دیگری ناشی از حضور غواص های دسته٣ مواجه شده بود قادر به مقاومت خاصی نشد. تنها یک سنگر در نزدیکی سه راه برای تسهیل در فرار نیروهای عراقی، به سمت غواص ها تیراندازی می کرد که نیروهای اطلاعات با ٣ گلول-ه آر.پی. جی که همراه داشتند آن سنگر را منهدم کردند. پاک سازی بقیه سنگرهای تصرف شده عمدتاً به وسیله نارنجک انجام گرفت و به رغم مشکلات به وجود آمده، بخش های قابل توجهی از هدف های تعیین شده در طرح مانور، به تصرف گروهان غواص درآمد. در چنین وضعیتی در منطقه درگیری به دلیل قطع ارتباط بی سیم ها، غواص ها موفق به اعلام وضعیت خود به عقب و درخواست اعزام موج دوم (نیروهای قایق سوار) نشده بودند ولی تلاش می کردند این تماس را برقرار نمایند.
با گذشت حدود ٢٠ دقیقه، ناگهان آسمان منطقه که تا آن لحظه عادی و آرام بود یک باره به وسیله منورهای شلیک شده به دست نیروهای عراقی روشن شد و حجم آتش دشمن نیز که مانند مواقع عادی به صورت پراکنده اجرا می شد، شدت پیدا کرد.
فرمانده لشکر که این وضعیت را علامت هوشیاری و حساس شدن دشمن می دانست و از طرفی از آغاز درگیری در خط بی خبر بود، بلافاصله به مسئول محور (خلخالی) چنین دستور داد:
«به سحرخیز (فرمانده دسته غواص) بگویید سریع برود و به دژ (شرقی جزیره جنوبی) بچسبد ولی درگیر نشود، تا می تواند خود را نزدیک کند، آرمین (فرمانده دسته غواص) هم همین طور، به سعیدی (فرمانده دسته غواص) هم بگو سریع برود و به سیل بند بچسبد.»
وی بلافاصله در تماس دیگری با مسئول هماهنگی آتش توپخانه و ادوات، دستور داد آتش روی سنگر صفر را به دلیل نزدیک شدن غواص ها به اهداف، قطع کرده و تمامی قبضه ها آماده باشند که بنا به دستور عمل کنند.
از آنجایی که در آن لحظات با اوج گرفتن فعالیت توپخانه و کاتیوشای دشمن که آتش دهانه قبضه ها و انفجارها در دید کامل حاضران روی سنگر فرماندهی بود،[١] محمدباقر قالیباف بی خبر از اتفاقات در خط با تصور اینکه غواص ها هنوز درگیر نشده اند، خطاب به جمع حاضر می گوید:
«این دیگه لو رفته، باید به بچه ها بگویم به سرعت (از دژ) بالا بروند.»
و بلافاصله در تماس با مسئول محور گفت: «شما با سرعت همه را صدا کن، حتی المقدور تا می توانند دستپاچه نشوند ولی هر کجا دشمن را دیدند سریع (از دژ) بروند بالا.»
در تماسی که ده دقیقه بعد با مسئول محور گرفته شد، از سوی محور اعلام شد که دسته های ٢ و ٣ غواص درگیر شده اند، لکن به علت قطع ارتباط، از وضعیت دسته١ خبری ندارند.[٢]^
در این لحظه به نیروهای موج دوم ابلاغ شد که سوار قایق ها شده و آماده دریافت دستور برای حرکت باشند. از این به بعد اخبار بعضاً به صورت متناقض به فرماندهی می رسید، برخی خبر درگیری غواص ها را تکذیب می کرد و برخی خبرها و همچنین اوضاع ظاهری منطقه، حاکی از درگیر شدن نیروها بود. چنین وضعیتی باعث شده بود که فرماندهی لشکر و حاضران به یک جمع بندی مطمئن و دقیقی نرسند. فعال نشدن هیچ یک از تیربارهای سنگر صفر که همگی منتظر بودند که به محض شروع درگیری فعال شوند، به این تردیدها بیشتر دامن می زد.
[١] با توجه به فاصله محدود بین سنگر تاکتیکی لشکر٥ نصر با منطقه درگیری، از ساعت ٢١ محمدباقر قالیباف همراه علی هاشمی (فرمانده قرارگاه نصرت)، مسئول طرح و عملیات و مسئول توپخانه قرارگاه کربلا روی بلندی سقف سنگر تاکتیکی حضور یافته و فرمانده لشکر٥ از این نقطه به هدایت عملیات پرداخت.
[٢] ^ به رغم آنکه خبر اعلام شده از سوی محور در آن زمان حاکی از درگیر شدن غواص ها بود، بعداً معلوم شد که مسئول محور نیز از اتفاقاتی که در آن لحظات رخ داده اطلاع کاملی نداشته و بر اساس وضعیت آتش به درگیر شدن غواص ها پی برده بود.