آبزور در این باره نوشت: مشکل حفظ امنیت خطوط کشتی رانی آنجایی است که عراق مسئول آغاز جنگ و شروع کننده حمله به کشتی های تجاری بوده است، ولی فشار بین المللی متوجه ایران است. اگر اصل ،حفظ آزادی کشتی رانی است باید اول عراق را وادار کرد تا به حملات خود علیه کشتی های تجاری خاتمه دهد، ولی غرب و شوروی نمی خواهند عراق به حملات خود پایان دهد زیرا نگرانند که به تضعیف موقعیت عراق در جنگ منجر شود. (روزشمار ١٥/٤/١٣٦٦)

در دیپلماسی مقابله با اقدامات امریکا در اسکورت نفت کش ها، تلاش اصلی ایران ترغیب کشورهای اروپایی برای همراهی نکردن با برنامه های نظامی امریکا در خلیج فارس بود. هر چند که برخی کشورهای بزرگ همچون فرانسه و انگلیس از پذیرفتن نقش مستقیم در اجرای اسکورت نفت کش های کویتی اکراه داشتند، ولی به نظر می رسد تلاش های سیاسی ایران در اعلان رسمی برخی کشورها همچون ژاپن در عدم همراهی با امریکا بی نتیجه نبود.

در بخش دیپلماسی قطعنامه، تلاش ایران در مقابل اقدامات امریکا بود که خواهان تصویب قطعنامه یی با حداکثر سخت گیری و بدون در نظر گرفتن شرایط اعلام شده ایران بود، ولی رایزنی های ایران و استفاده از نبود اجماع در میان کشورهای عضو شورای امنیت، به نحوی نتیجه داد و در طرح قطعنامه بندی که در آن خواهان معرفی متجاوز شده بود، گنجانده شد و بندی که در آن تحریم تسلیحاتی کشوری که از قبول قطعنامه سر باز بزند پیش بینی شده بود، حذف شد.

در ابعاد نظامی، نیروی دریایی سپاه برای افزایش توان دریایی و مقابله با تهدیدها، منطقه دوم نیروی دریایی سپاه را راه اندازی کرد. فرمانده نیروی دریایی سپاه هدف اصلی تأسیس این قرارگاه جدید را اجرای مأموریت های سپاه در بخش میانی خلیج فارس اعلام کرد. جانشین فرمانده نیروی دریایی نیز اعلام کرد: تمامی مناطق جنوبی خلیج فارس از جمله کویت و عربستان زیر بُرد موشکی نیروی دریایی سپاه قرار دارد. متعاقب آن نیز اعلام شد که سپاه پاسداران در مرداد ١٣٦٦ مانور دریایی شهادت را در خلیج فارس و تنگه هرمز اجرا خواهد کرد که با توجه به تأثیرگذاری نیروهای سپاه در مناقشات خلیج فارس، این امر مورد توجه منابع سیاسی قرار گرفت.

همچنین برای تقویت مرزهای آبی جنوب کشور در اواخر خردادماه اعلام شد که سپاه پاسداران دور جدید نیروهای بسیج با نام "مدافعان خلیج فارس" را به مرزهای جنوبی اعزام خواهد کرد که اولین گروه از نیروهای داوطلب مردمی با نام حافظان خلیج فارس در سوم تیرماه به همراه فرمانده سپاه وارد جزیره ابوموسی و تنگه هرمز شدند و این اعزام تا آخر تیرماه ادامه یافت.

از سوی دیگر هر چه زمان به اواخر تیرماه نزدیک می شد اقدامات پیشگیرانه ایران برای هر نوع ماجراجویی امریکا شدت می گرفت از جمله در پانزدهم تیر ١٣٦٦ سپاه پاسداران سمیناری را با نام "بررسی طرح های دفاعی خلیج فارس" در بندرعباس برگزار کرد که هدف آن بررسی راه کارهای مقابله با بحران های احتمالی و توجیه فرماندهان در این مواقع بود.