روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٢١ - پیش گفتار
در آخرین روزهایی که کشورهای عضو شورای امنیت برای نشان دادن اهمیت موضوع در پی اعزام وزیران خارجه خود برای شرکت در جلسه تصمیم گیری شورای امنیت درباره طرح قطعنامه بودند، ایران که با وجود تلاش فراوان نتوانسته بود بندی را که در آن به صراحت عراق به عنوان آغازگر جنگ و به عنوان کشور استفاده کننده از سلاح های شیمیایی شناخته و محکوم شود، در طرح قطعنامه بگنجاند و قبلاً نیز نارضایتی خود را از این طرح به اطلاع دبیرکل سازمان ملل رسانده بود، از طریق "دیتریش گنشر" وزیرخارجه آلمان[١] درخواست کرد تا تصمیم گیری درباره طرح قطعنامه حداقل ٦ هفته به تعویق بیفتد که با این درخواست موافقت نشد و سرانجام شورای امنیت در ٢٩ تیر ١٣٦٦ با حضور وزیران خارجه کشورهای امریکا، فرانسه، انگلیس، آلمان و نمایندگان سایر کشورهای عضو شورای امنیت تشکیل جلسه داد و بدون توجه به نظرهای ایران طرح قطعنامه ٥٩٨ را که الزام آور و در قالب فصل هفتم منشور سازمان ملل تهیه شده بود، به اتفاق آرا تصویب کرد.
٢- اقدامات سیاسی و نظامی جمهوری اسلامی ایران
با توجه به اوج گیری مناقشات در خلیج فارس، ایران اقدامات خود را در دو بعد سیاسی و نظامی افزایش داد. دیپلماسی برای پایان جنگ، دیپلماسی مقابله با اقدامات امریکا در اسکورت نفت کش های کویتی و دیپلماسی در مورد قطعنامه سه محور تلاش ایران در بُعد سیاسی بود.
در دیپلماسی پایان جنگ راه حل و شرط اساسی ایران برای پایان دادن به جنگ تنبیه متجاوز بود.[٢]^ این شرط حتی در برخی مواقع تا حد "اعلام متجاوز بودن عراق توسط شورای امنیت" محدود شد.[٣]^^ ولی شورای امنیت که در آن زمان در تکاپوی تهیه طرح قطعنامه یی برای پایان دادن به جنگ بود و اغلب اعضای آن نیز با وجود آگاهی از متجاوز بودن عراق، به انحاء مختلف از این کشور پشتیبانی سیاسی و نظامی کرده بودند، نمی توانستند به محکومیت عراق رأی بدهند.
راه حل دوم ایران که به بحران در خلیج فارس پایان می داد، تفکیک جبهه های زمینی و دریایی بود بدین معنی که ایران و عراق از هر نوع حمله به تأسیسات نفتی و کشتی های تجاری و نفت کش ها در خلیج فارس منع می شدند و امنیت به طور عام برای همه کشورها در این منطقه فراهم می گردید. راه حل دوم نیز چون مانع تداوم برتری نسبی عراق در بخشی از جنگ می شد با وجود محاسن فراوان با مخالفت روبه رو شد.
[١] در این زمان فرانسه ریاست دوره ای شورای امنیت را به عهده داشت، لیکن چون روابط ایران و فرانسه به حالت تعلیق درآمده بود، ایران از طریق وزیرخارجه آلمان درخواست خود را مطرح کرد.
[٢] ^ آیت الله خامنه ای در دیدار با ورنتسف قائم مقام وزیرخارجه شوروی: شرایط ما برای پایان دادن جنگ ساده و منطقی است و متجاوز باید تنبیه شود. (روزشمار٢٣/٣/١٣٦٦).
[٣] ^^ آقای هاشمی رفسنجانی: شورای امنیت، عراق را به عنوان متجاوز معرفی کند تا راه برای حل قضیه باز شود. (روزشمار١٣/٣/١٣٦٦).