روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ١٩ - پیش گفتار
- تلاش امریکا برای جبران شکست در ماجرای مک فارلین و جلوگیری از تبعات منفی آن در میان کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس.
- توانایی ایران برای مقابله به مثل در مقابل حملات هوایی عراق در خلیج فارس و احتمال گسترش جنگ در خلیج فارس.
- ناتوانی عراق در کسب برتری مطلق هوایی در خلیج فارس و ناتوانی در قطع کامل صدور نفت ایران.
علاوه بر عوامل فوق تجربه مشترک امریکا و شوروی در ضربات نظامی که در خلیج فارس متحمل شدند، موجب فهم مشترک این دو کشور از دیگر ابعاد گسترده جنگ شد که در هماهنگی و سرعت بخشیدن به ایجاد معادلاتی که به تصویب قطعنامه٥٩٨ در شورای امنیت انجامید، مؤثر واقع شد. حمله قایق های تندرو به کشتی روسی ایوان کارسیف و همچنین اصابت مین به نفت کش روسی مارشال چخوف از یک طرف و از طرف دیگر حمله هواپیمای عراقی به ناو امریکایی استارک که ٢٧ تن از ملوانان آن کشته شدند نشان دهندة بخشی از آثار تشنج در خلیج فارس بر دو ابرقدرت است. البته حمله به ناو استارک نشانة بارزی از تمایل عراق به گسترش جنگ و درگیر ساختن قدرت های بزرگ در خلیج فارس است. هر چند کشوری که مین را در سر راه نفت کش روسی کار گذاشت به روشنی مشخص نشد ولی اگر طبق گزارش های رسانه های غربی، ایران را عامل حمله به این نفت کش روسی بدانیم، نشانه های بارزی از عزم ایران را در اجرای سیاست مقابله به مثل و شعار "خلیج فارس یا برای همه یا برای هیچ کس" درمی یابیم.
گفتنی است که هر چند کشورهای عضو دائمی شورای امنیت قبل از شروع دوره این کتاب (١٢/٣-٢٩/٤/١٣٦٦) برای تصویب قطعنامه به تصمیم جدی رسیده بودند ولی اختلافاتی در نحوه تنظیم قطعنامه، تلاش هر یک از اعضای دائمی خصوصاً امریکا و شوروی در به دست گرفتن ابتکار عمل در ایجاد و یا هدایت وقایع منطقه تا سطح بین الملل، که گاه به صورت رقابت های دو جانبه در منطقه خودنمایی می کرد، تصویب قطعنامه را به تعویق انداخت. موارد مذکور از جمله مطالبی است که در کتاب درج شده است.
هر چند همة وقایعی که گزارش آن در این کتاب آمده در جای خود دارای اهمیت است، لیکن با توجه به اهمیت خاص برخی موضوعات، در ادامة مقدمه جمع بندی کوتاهی از مهم ترین موضوعات مطرح شده در کتاب با عنوان های ده گانه زیر درج می گردد: ١- تصویب قطعنامه٥٩٨ در شورای امنیت ٢- اقدامات سیاسی و نظامی جمهوری اسلامی ٣- عملیات ها ٤- حملات هوایی عراق ٥- اسکورت نفت کش ها ٦- روابط ایران و سوریه ٧- بحران در روابط ایران و فرانسه ٨- وخامت روابط ایران و انگلیس ٩- سازمان مجاهدین خلق در قالب یک ارتش کلاسیک ١٠- اقدامات گروه های مسلح در کردستان.