امّا تكسير عددى آنست كه عدد حروف مبسوطه يعنى اسامى حروف را مشتمل بر مجموع زبر و بيّنه، باجزاء مقطّع نويسند.- مثلا حرف مكتوب الف كه اوّل حروفست بحساب جمّل يكى است و اسم ملفوظش [ا ل ف‌] صد و يازده ميشود- پس در تكسير بفارسى نويسند: [ى ك ى س ى ه ش ت ا د] كه خوانده مى‌شود (يكى سى هشتاد)- و بتازى [ا ح د ث ل ا ث و ن ث م ا ن و ن‌] يعنى (احد ثلاثون ثمانون).

تكسير اعداد حروف بفارسى يا عربى بسته بسليقه و طرز عمل است و نتيجه‌اش مخصوصا در اعمال جفر بخوبى آشكار ميشود.

گاهى تكسير را مرادف وفق بكار مى‌برند، باين معنى كه مثلا يكى از اسماء الهى يا جمله‌يى متبرّك را براى منظورى در شكل سه اندر سه يا چهار اندر چهار و غيره طورى مى‌نويسند كه از هر طرف ابتدا كنى همان كلمه خوانده شود بترتيبى كه پيش در وفق اعداد گفتيم، و اين عمل را باصطلاح تكسير ذو الكتابه مى‌گويند.

امّا اين معنى ظاهرا مجازى است از باب تسميه كلّ باسم جزء.

صاحب مفتاح السّعاده‌ [١] و كشف الظّنون ظاهرا معنى حقيقى بسط و تكسير را نمى‌دانسته و در تعريف آن يكى از اعمال جفرى را نوشته‌اند

[١] - مفتاح السعاده و مصباح السّياده تأليف احمد بن مصطفى معروف بطاش كبرى‌زاده متوفّى ٩٦٢ كه در حدود ٩٤٨ تأليف شده و از مصادر و مآخذ مهم كشف الظّنون بوده و در بسيارى از مواضع از جمله همين موضوع بحث، عين عبارات او را نقل و باز گوى كرده است!